Skip to main content
KarmaVaani

Yuddha Kanda · Sarga 125

Yuddha Kanda, Sarga 125

The Book of War

  1. 6.125.1

    उपस्थितंतुतंकृत्वापुष्पकंपुष्पभूषितम् । अविदूरेस्थितोराममित्युवाचविभीषणः ।।6.125.1।।

    upasthitaṃtutaṃkṛtvāpuṣpakaṃpuṣpabhūṣitam | avidūresthitorāmamityuvācavibhīṣaṇaḥ

    Offering to Sri Rama the Pushpak decorated with flowers to sit, Vibheeshana stood at a distance and spoke.

  2. 6.125.2

    स तुबद्धाञ्जलि: प्रह्वोविनीतोराक्षसेश्वरः । अब्रवीत्त्वरयोपेतःकिंकरोमीतिराघवम् ।।6.125.2।।

    sa tubaddhāñjali: prahvovinītorākṣaseśvaraḥ | abravīttvarayopetaḥkiṃkaromītirāghavam

    The Rakshasa king humbly offered salutation to Raghava with joined palms, quickly approached, and said, 'What is to be done'?

  3. 6.125.3

    तमब्रवीन्महातेजालक्ष्मणस्योपशृण्वतः । विमृश्यराघवोवाक्यमिदंस्नेहपुरस्कृतम् ।।6.125.3।।

    tamabravīnmahātejālakṣmaṇasyopaśṛṇvataḥ | vimṛśyarāghavovākyamidaṃsnehapuraskṛtam

    Highly brilliant Raghava was thinking and spoke in a friendly manner while Lakshmana was listening closely.

  4. 6.125.4

    कृतप्रयत्नकर्माणःसर्वएववनेचराः । रत्नैरर्थैश्चविविधैस्सम्पूज्यन्तांविभीषण ।।6.125.4।।

    kṛtaprayatnakarmāṇaḥsarvaevavanecarāḥ | ratnairarthaiścavividhaissampūjyantāṃvibhīṣaṇa

    "Let all the forest rangers (without exception) who made effort and fought be duly honoured with valuables and several luxuries."

  5. 6.125.5

    सहामीभिस्त्वयालङ्कानिर्जिताराक्षसेश्वर । हृष्टैःप्राणभयंत्यक्त्वासङ्ग्रामेष्वनिवर्तिभिः ।।6.125.5।।

    sahāmībhistvayālaṅkānirjitārākṣaseśvara | hṛṣṭaiḥprāṇabhayaṃtyaktvāsaṅgrāmeṣvanivartibhiḥ

    "This Lanka could be won with the help of these heroes who never turned back and fought in comb at without fear of life, O Lord of Rakshasas."

  6. 6.125.6

    त इमेकृतकर्माणस्सर्वएववनौकसः । धनरत्नप्रदानेनकर्मैषांसफलंकुरु ।।6.125.6।।

    ta imekṛtakarmāṇassarvaevavanaukasaḥ | dhanaratnapradānenakarmaiṣāṃsaphalaṃkuru

    "These forest rangers, all of them have struggled and accomplished success. Reward them with wealth and gems."

  7. 6.125.7

    एवंसम्मानिताश्चेतेमानार्हमानदात्वया । भविष्यन्तिकृतज्ञेननिर्वृताहरियूथपाः ।।6.125.7।।

    evaṃsammānitāścetemānārhamānadātvayā | bhaviṣyantikṛtajñenanirvṛtāhariyūthapāḥ

    "These helpless monkey troops will be content with gratitude when rewarded, O respectable Vibheeshana."

  8. 6.125.8

    त्यागिनंसङ्ग्रहीतारंसानुक्रोशंजितेन्द्रियम् । सर्वेततःअवगच्छन्तिसम्बोधयामिते ।।6.125.8।।

    tyāginaṃsaṅgrahītāraṃsānukrośaṃjitendriyam | sarvetataḥavagacchantisambodhayāmite

    "If you do so you will be called as charitable and kind, not seizing wealth and as one who has gained over senses. That is why I am telling you for so long."

  9. 6.125.9

    हीनंरतिगुणैस्सर्वैरभिहन्तारमाहवे । सेनात्यजतिसम्विग्नानृपतिंतंनरेश्वरा ।।6.125.9।।

    hīnaṃratiguṇaissarvairabhihantāramāhave | senātyajatisamvignānṛpatiṃtaṃnareśvarā

    "O Ruler of men, all the army will desert a king who is devoid of virtues, lowly and who is a destructor in the battlefield."

  10. 6.125.10

    एवमुक्तस्तुरामेणवानरांस्तान्विभीषणः । रत्नार्थसंविभागेनसर्वानेवाभ्यपूजयत् ।।6.125.10।।

    evamuktasturāmeṇavānarāṃstānvibhīṣaṇaḥ | ratnārthasaṃvibhāgenasarvānevābhyapūjayat

    Vibheeshana honoured the Vanaras with gems and valuables, after Rama had spoken like that.

  11. 6.125.11

    ततस्तान्पूजितान्दृष्टवारत्नार्थैर्हरियूथपान् । आरुरोहतदारामस्तद्विमानमनुत्तमम् ।।6.125.11।।

    tatastānpūjitāndṛṣṭavāratnārthairhariyūthapān | ārurohatadārāmastadvimānamanuttamam

    Then on seeing the monkey troops being honoured with excellent gemsRama ascended the aerial car.

  12. 6.125.12

    अङ्केनादायवैदेहींलज्जमानांयशस्विनीम् । लक्ष्मणेनसहभ्रात्राविक्रान्तेवधनुष्मता ।।6.125.12।।

    aṅkenādāyavaidehīṃlajjamānāṃyaśasvinīm | lakṣmaṇenasahabhrātrāvikrāntevadhanuṣmatā

    Illustrious Vaidehi was abashed while she was taken in his(Hanuman’s) arms to Pushpalata while the valiant archers Lakshmana and his brother were there .

  13. 6.125.13

    अब्रवीत्सविमानस्थःपूजयन्सर्वावानरान् । सुग्रीवं च महावीर्यंकाकुत्स्थसविभीषणम् ।।6.125.13।।

    abravītsavimānasthaḥpūjayansarvāvānarān | sugrīvaṃ ca mahāvīryaṃkākutsthasavibhīṣaṇam

    After duly honouring all the Vanaras, to Vibheeshana and highly courageous Sugriva, Kakuthsa spoke as follows.

  14. 6.125.14

    मित्रकार्यंकृतमिदंभवद्भिद्वानरर्षभाः । अनुज्ञातामयासर्वेयथेष्टंप्रतिगच्छत ।।6.125.14।।

    mitrakāryaṃkṛtamidaṃbhavadbhidvānararṣabhāḥ | anujñātāmayāsarveyatheṣṭaṃpratigacchata

    "Bull among Vanaras! Since this work of the friend has been accomplished, you too have my permission to go where you will."

  15. 6.125.15

    यत्तुकार्यंवयस्येनस्निग्धेन च हितेन च । कृतंसुग्रीवतत्सर्वंभवताधर्मभीरुणा ।।6.125.15।। किष्किन्धांप्रतियाह्यावुस्वसैन्येनाभिसम्वृतः ।

    yattukāryaṃvayasyenasnigdhena ca hitena ca | kṛtaṃsugrīvatatsarvaṃbhavatādharmabhīruṇā kiṣkindhāṃpratiyāhyāvusvasainyenābhisamvṛtaḥ |

    All that has to be done by an affectionate friend in advanced age has been done, for the fear of unrighteousness. Now you may advance with your army to Kishkinda.

  16. 6.125.16

    स्वराज्येवसलङ्कायांमयादत्तेविभीषण ।।6.125.16।। न त्वांधर्षयितुंशक्तास्सेन्द्राअपिदिवौकसः ।

    svarājyevasalaṅkāyāṃmayādattevibhīṣaṇa na tvāṃdharṣayituṃśaktāssendrāapidivaukasaḥ |

    "Vibheeshana, I would like to see you living like Indra bestowed with your own kingdom in Lanka. It will not be possible for even gods to attack you."

  17. 6.125.17

    योध्यांप्रतियास्यामिराजधानींपितुर्मम ।।6.125.17।। अभ्यनुज्ञातुमिच्छामिसर्वानामन्त्रयामिवः ।

    yodhyāṃpratiyāsyāmirājadhānīṃpiturmama abhyanujñātumicchāmisarvānāmantrayāmivaḥ |

    "I shall proceed to my father's capital, Ayodhya. You may permit me. Be auspicious. I take leave of you."

  18. 6.125.18

    वमुक्तास्तुरामेणहरीन्द्राहरयस्तथा ।।6.125.18।। ऊचुःप्राञ्जलयस्सर्वेराक्षसश्चविभीषणः ।

    vamuktāsturāmeṇaharīndrāharayastathā ūcuḥprāñjalayassarverākṣasaścavibhīṣaṇaḥ |

    After Rama had spoken that way Sugriva, Vibheeshana, monkeys and Rakshasas saluted Rama and said as follows.

  19. 6.125.19

    अयोध्यांगन्तुमिच्छामःसर्वन्नयतुनोभवान् ।।6.125.19।। मुद्युक्ताविचरिष्यामोवनान्युपननानि च ।

    ayodhyāṃgantumicchāmaḥsarvannayatunobhavān mudyuktāvicariṣyāmovanānyupananāni ca |

    We wish to proceed with you to Ayodhya, and many wishes to go with you and range the forests and groves without anxiety.

  20. 6.125.20

    दृष्टवात्वामभिषेकार्ध्रंकौसल्यामभिवाद्य च ।।6.125.20।। अचिरादगमिष्यामःस्वगृहान्नृपसत्तम ।

    dṛṣṭavātvāmabhiṣekārdhraṃkausalyāmabhivādya ca acirādagamiṣyāmaḥsvagṛhānnṛpasattama |

    "O Jewel among kings! We will see you being consecrated and see Kausalya, greet her and return back to our own house."

  21. 6.125.21

    एवमुक्तस्सधर्मात्मावानरैस्सविभीषणैः ।।6.125.21।। अब्रवीद्वानरान्रामस्ससुग्रीवविभीषणान् ।

    evamuktassadharmātmāvānaraissavibhīṣaṇaiḥ abravīdvānarānrāmassasugrīvavibhīṣaṇān |

    Vibheeshana and Vanaras had spoken in that way, Rama replied to Sugriva, Vibheeshana and Vanaras as follows.

  22. 6.125.22

    प्रिययतरंलब्दंयदहंससुहृज्जनः ।।6.125.22।। सर्वैर्भवद्भिःसहितःप्रीतिंलप्स्येपुरींगतः ।

    priyayataraṃlabdaṃyadahaṃsasuhṛjjanaḥ sarvairbhavadbhiḥsahitaḥprītiṃlapsyepurīṃgataḥ |

    "If I with my dear and near and together with you go to Ayodhya, that will give more happiness with Sita coming and with all of you."

  23. 6.125.23

    क्षिप्रम् सुग्रीवविमानंवानरैस्सह ।।6.125.23।। त्वमप्यारोहसामात्योराक्षसेन्द्रविभीषण ।

    kṣipram sugrīvavimānaṃvānaraissaha tvamapyārohasāmātyorākṣasendravibhīṣaṇa |

    Sugriva and the Vanaras, quickly ascended the aerial car. Vibheeshana, the king of Rakshasas and ministers all of them ascended.

  24. 6.125.24

    ततः स पुष्पकंदिव्यंसुग्रीवस्सहवानरैः ।।6.125.24।। आरुरोहमुदायुक्तःसामात्यश्चविभीषणः ।

    tataḥ sa puṣpakaṃdivyaṃsugrīvassahavānaraiḥ ārurohamudāyuktaḥsāmātyaścavibhīṣaṇaḥ |

    Then Sugriva with Vanaras happily joined the wonderful Pushpaka, Vibheeshana and his ministers also ascended.

  25. 6.125.25

    तेष्वारूढेषुसर्वेषुकौबेरंपरमासनम् ।।6.125.25।। राघवणाभ्यनुज्ञातमुत्पपातविहायसम् ।

    teṣvārūḍheṣusarveṣukauberaṃparamāsanam rāghavaṇābhyanujñātamutpapātavihāyasam |

    All the Vanaras and others having got into Kubera's Pushpaka with Rama's permission, it flew into the sky.

  26. 6.125.26

    गतेनविमानेनहंसयुक्तेनभास्वता ।।6.125.26।। प्रहृष्टश्चप्रतीतश्चबभौरामःकुबेरवत् ।

    gatenavimānenahaṃsayuktenabhāsvatā prahṛṣṭaścapratītaścababhaurāmaḥkuberavat |

    Delighted and thrilled, Rama was flying in the sky in Pushpaka and with shining swans, he shone like Kubera.