Skip to main content
KarmaVaani

Yuddha Kanda · Sarga 126

Yuddha Kanda, Sarga 126

The Book of War

  1. 6.126.1

    अनुज्ञातंतुरामेणतद्विमानमनुत्तमम् । हंसयुक्तंमहानादमुत्पपातविहायसम् ।।6.126.1।।

    anujñātaṃturāmeṇatadvimānamanuttamam | haṃsayuktaṃmahānādamutpapātavihāyasam

    Swan shaped Pushpak, unsurpassed in appearance like swan, making great sound started to fly with the permission of Rama.

  2. 6.126.2

    पातयित्वाततश्चक्षुस्सर्वतोरघुनन्दनः । अब्रवीन्मैथिलींसीतांरामश्शशिनिभाननाम् ।।6.126.2।।

    pātayitvātataścakṣussarvatoraghunandanaḥ | abravīnmaithilīṃsītāṃrāmaśśaśinibhānanām

    Then Rama, the enhancer of the joy of Raghu race casting his gaze at the moon like face of Sita spoke.

  3. 6.126.3

    कैलासशिखराकारेत्रिकूटशिखरेस्थिताम् । लङ्कामीक्षस्ववैदेहीनिर्मितांविश्वकर्मणा ।।6.126.3।।

    kailāsaśikharākāretrikūṭaśikharesthitām | laṅkāmīkṣasvavaidehīnirmitāṃviśvakarmaṇā

    "Vaidehi, you may see the peak of Trikuta which stands on Lanka in the shape of the peak of Kailasa, constructed by Viswakarma."

  4. 6.126.4

    एतदायोधनंपश्यमांसशोणितकर्दमम् । हरीणांराक्षसानां च सीते विशसनंमहत् ।।6.126.4।।

    etadāyodhanaṃpaśyamāṃsaśoṇitakardamam | harīṇāṃrākṣasānāṃ ca sīte viśasanaṃmahat

    "Sita, see the mire of flesh and blood of the carnage of many monkeys and Rakshasas on the battlefield."

  5. 6.126.5

    अत्रदत्तवरश्शेतेप्रमाथीराक्षसेश्वरः । तवहेतोर्विशालाक्षीनिहतोरावणोमया ।।6.126.5।।

    atradattavaraśśetepramāthīrākṣaseśvaraḥ | tavahetorviśālākṣīnihatorāvaṇomayā

    "Broad eyed Sita, there lies Ravana, the Rakshasa king, who by virtue of boon tortured people, destroyed by me on your account."

  6. 6.126.6

    कुम्भकर्णोऽऽत्रनिहतःप्रहस्तश्चनिशाचरः । धूम्राक्षश्चात्रनिहतोवानरेणहनूमता ।।6.126.6।।

    kumbhakarṇo''tranihataḥprahastaścaniśācaraḥ | dhūmrākṣaścātranihatovānareṇahanūmatā

    "There lies Kumbhakarna, the night ranger killed by me, Prahastha killed by Vanaras, DhumRaksha killed by Hanuman."

  7. 6.126.7

    विद्युन्मालीहतश्चात्रसुषेणेनमहात्मना । लक्ष्मणेनेन्द्राजिच्चात्ररावणिर्निहितोरणे ।।6.126.7।।

    vidyunmālīhataścātrasuṣeṇenamahātmanā | lakṣmaṇenendrājiccātrarāvaṇirnihitoraṇe

    "There lies Vidyunmali killed by great Sushena and Ravana's son Indrajith killed by Lakshmana in the battlefield."

  8. 6.126.8

    अङ्गदेनात्रनिहतोविकटोनामराक्षसः । विरूपाक्षश्चदुर्धर्षोमहापार्श्वमहोदरौ ।।6.126.8।। अकम्पनश्चनिहतोबलिनोऽऽन्ये च राक्षसाः । त्रिशिराश्चातिकायश्चदेवान्तकनरान्तकौ ।।6.126.9।।

    aṅgadenātranihatovikaṭonāmarākṣasaḥ | virūpākṣaścadurdharṣomahāpārśvamahodarau akampanaścanihatobalino''nye ca rākṣasāḥ | triśirāścātikāyaścadevāntakanarāntakau

    "There is the Rakshasa by name Vikata killed by Angada, and Virupaksha (killed by Sugriva), Mahaparsva (killed by Rshaba), Mahodara (killed by Neela), Akampana and other Rakshasas, like Trisira killed by the mighty Hanuman and Atikaya by Lakshmana and Devanthaka (by Hanuman), and Naranthaka (by Angada)."

  9. 6.126.9

    अङ्गदेनात्रनिहतोविकटोनामराक्षसः । विरूपाक्षश्चदुर्धर्षोमहापार्श्वमहोदरौ ।।6.126.8।। अकम्पनश्चनिहतोबलिनोऽऽन्ये च राक्षसाः । त्रिशिराश्चातिकायश्चदेवान्तकनरान्तकौ ।।6.126.9।।

    aṅgadenātranihatovikaṭonāmarākṣasaḥ | virūpākṣaścadurdharṣomahāpārśvamahodarau akampanaścanihatobalino''nye ca rākṣasāḥ | triśirāścātikāyaścadevāntakanarāntakau

    "There is the Rakshasa by name Vikata killed by Angada, and Virupaksha (killed by Sugriva), Mahaparsva (killed by Rshaba), Mahodara (killed by Neela), Akampana and other Rakshasas, like Trisira killed by the mighty Hanuman and Atikaya by Lakshmana and Devanthaka (by Hanuman), and Naranthaka (by Angada)."

  10. 6.126.10

    युद्धोन्मत्तश्चमत्तश्चराक्षसप्रवरावुभौ । निकुम्भश्चैवकुम्भश्चकुम्भकर्णात्मजौबली ।।6.126.10।। वज्रदंष्ट्रश्चदंष्ट्रश्चबहवोराक्षसाहताः । मकराक्षश्चदुर्धर्षोमयायुधिनिपातितः ।।6.126.11।।

    yuddhonmattaścamattaścarākṣasapravarāvubhau | nikumbhaścaivakumbhaścakumbhakarṇātmajaubalī vajradaṃṣṭraścadaṃṣṭraścabahavorākṣasāhatāḥ | makarākṣaścadurdharṣomayāyudhinipātitaḥ

    "Yuddhonmatta and Matta both Rakshasa chiefs, and also Nikumbha and Kumbha, sons of Kumbhakarna (killed by Hanuman and Sugriva), and Vajradamshtra and Damshtra (killed by Angada), and Maha raksha who was difficult to encounter was killed by me in the combat."

  11. 6.126.11

    युद्धोन्मत्तश्चमत्तश्चराक्षसप्रवरावुभौ । निकुम्भश्चैवकुम्भश्चकुम्भकर्णात्मजौबली ।।6.126.10।। वज्रदंष्ट्रश्चदंष्ट्रश्चबहवोराक्षसाहताः । मकराक्षश्चदुर्धर्षोमयायुधिनिपातितः ।।6.126.11।।

    yuddhonmattaścamattaścarākṣasapravarāvubhau | nikumbhaścaivakumbhaścakumbhakarṇātmajaubalī vajradaṃṣṭraścadaṃṣṭraścabahavorākṣasāhatāḥ | makarākṣaścadurdharṣomayāyudhinipātitaḥ

    "Yuddhonmatta and Matta both Rakshasa chiefs, and also Nikumbha and Kumbha, sons of Kumbhakarna (killed by Hanuman and Sugriva), and Vajradamshtra and Damshtra (killed by Angada), and Maha raksha who was difficult to encounter was killed by me in the combat."

  12. 6.126.12

    अकम्पनश्चनिहतःशोणिताक्षश्चवीर्यवान् । यूपाक्षश्चप्रजङ्घश्चनिहतौतुमहाहवे ।।6.126.12।।

    akampanaścanihataḥśoṇitākṣaścavīryavān | yūpākṣaścaprajaṅghaścanihatautumahāhave

    " Akampana and also Sonithaksha got killed (by Dwivida), Yupaksha and Prajaghna (by Mainda and Angada)."

  13. 6.126.13

    विद्युज्जिह्वोऽऽत्रनिहतोराक्षसोभीमदर्शनः । यज्ञशत्रुश्चनिहतःसुप्तघ्नश्चमहाबलः ।।6.126.13।। सूर्यशत्रुश्चनिहतोब्रह्मशत्रुस्तथापरः ।

    vidyujjihvo''tranihatorākṣasobhīmadarśanaḥ | yajñaśatruścanihataḥsuptaghnaścamahābalaḥ sūryaśatruścanihatobrahmaśatrustathāparaḥ |

    "There is Vidyujihva of dreadful appearance killed, Yajnasatru killed, and the mighty Suptaghna. Similarly Suryasatru and another Rakshasa Brahmasatru were killed. in the shape of the peak of Kailasa."

  14. 6.126.14

    अत्रमन्दोदरीनामभार्यातंपर्यदेवयत् ।।6.126.14।। सपत्नीनांसहस्रेणसाग्रेणपरिवारिता ।

    atramandodarīnāmabhāryātaṃparyadevayat sapatnīnāṃsahasreṇasāgreṇaparivāritā |

    "Mandodari wife of Ravana, with a thousand cowives is on the seashore surrounded by associates."

  15. 6.126.15

    तत्तुदृश्यतेतीर्थंसमुद्रस्यवरानने ।।6.126.15।। यत्रसागरमुत्तीर्यतांरात्रिमुषितावयम् ।

    tattudṛśyatetīrthaṃsamudrasyavarānane yatrasāgaramuttīryatāṃrātrimuṣitāvayam |

    "Charming lady! You see the seashore there, where we crossed the sea that night and slept on the shore."

  16. 6.126.16

    एषसेतुर्मयाबद्धस्सागरेसलिलार्णवे ।।6.126.16।। तवहेतोर्विशालाक्षिनलसेतुःसुदुष्करः ।

    eṣaseturmayābaddhassāgaresalilārṇave tavahetorviśālākṣinalasetuḥsuduṣkaraḥ |

    "Broad eyed lady! Here is the bridge built on the salty ocean by Nala, which was difficult to construct."

  17. 6.126.17

    पश्यसागरमक्षोभ्यंवैदेहिवरुणालयम् ।।6.126.17।। अपारमभिगर्जन्तंशङ्खशुक्तिसमाकुलम् ।

    paśyasāgaramakṣobhyaṃvaidehivaruṇālayam apāramabhigarjantaṃśaṅkhaśuktisamākulam |

    "Vaidehi! See the abode of Varuna, impenetrable and immeasurable roaring aloud filled with conches and oystershells."

  18. 6.126.18

    हिरण्यनाभंशैलेन्द्रंकाञ्चनंपश्यमैथिलि ।।6.126.18।। विश्रमार्थंहनुमतोभित्त्वासागरमुत्थितम् ।

    hiraṇyanābhaṃśailendraṃkāñcanaṃpaśyamaithili viśramārthaṃhanumatobhittvāsāgaramutthitam |

    "Mythili! See the mountain which has golden caves and has risen cleaving the ocean in order to give place for Hanuman to rest while crossing the ocean."

  19. 6.126.19

    एततत्कुक्षौसमुद्रस्यस्कन्धावारनिवेशनम् ।।6.126.19।। अत्रपूर्वंमहादेवःप्रसादमकरोत्प्रभुः ।

    etatatkukṣausamudrasyaskandhāvāraniveśanam atrapūrvaṃmahādevaḥprasādamakarotprabhuḥ |

    "Here is a cavern where all these troops were stationed before crossing the ocean. At this place Lord MahaDeva bestowed his grace on me (before construction of the bridge)."

  20. 6.126.20

    एतत्तुदृश्यतेतीर्थंसागरस्यमहात्मनः ।।6.126.20।। सेतुबन्दइतिख्यातंत्रैलोक्येन च पूजितम् । एतत्पवित्रंपरमंमहापातकनाशनम् ।।6.126.21।। अत्रराक्षसराजोऽऽयमाजगामविभीषणः ।

    etattudṛśyatetīrthaṃsāgarasyamahātmanaḥ setubandaitikhyātaṃtrailokyena ca pūjitam | etatpavitraṃparamaṃmahāpātakanāśanam atrarākṣasarājo''yamājagāmavibhīṣaṇaḥ |

    "See in the middle of the ocean a very popular spot which is worshipped by the three worlds. It is supremely sacred known by the name Sethubandha. It is capable of removing all sins. It is here that the Rakshasa king Vibhishana came to meet me."

  21. 6.126.21

    एतत्तुदृश्यतेतीर्थंसागरस्यमहात्मनः ।।6.126.20।। सेतुबन्दइतिख्यातंत्रैलोक्येन च पूजितम् । एतत्पवित्रंपरमंमहापातकनाशनम् ।।6.126.21।। अत्रराक्षसराजोऽऽयमाजगामविभीषणः ।

    etattudṛśyatetīrthaṃsāgarasyamahātmanaḥ setubandaitikhyātaṃtrailokyena ca pūjitam | etatpavitraṃparamaṃmahāpātakanāśanam atrarākṣasarājo''yamājagāmavibhīṣaṇaḥ |

    "See in the middle of the ocean a very popular spot which is worshipped by the three worlds. It is supremely sacred known by the name Sethubandha. It is capable of removing all sins. It is here that the Rakshasa king Vibhishana came to meet me."

  22. 6.126.22

    एषासादृश्यतेसीतेकिष्किन्धाचित्रकानना ।।6.126.22।। सुग्रीवस्यपुरीरम्यायत्रवालीमयाहतः ।

    eṣāsādṛśyatesītekiṣkindhācitrakānanā sugrīvasyapurīramyāyatravālīmayāhataḥ |

    "Sita! You are seeing the capital of Sugriva, beautiful Kishkinda with lovely woods. Vali was killed here by me."

  23. 6.126.23

    अथदृष्टवापुरींसीताकिष्किन्धांवालिपालिताम् ।।6.126.23।। अब्रवीत्पश्रितंवाक्यंरामंप्रणतसाध्वसा ।

    athadṛṣṭavāpurīṃsītākiṣkindhāṃvālipālitām abravītpaśritaṃvākyaṃrāmaṃpraṇatasādhvasā |

    Sita, seeing the beautiful Kishkinda city ruled by Vali, gazing at Rama timidly and through love spoke to him.

  24. 6.126.24

    सुग्रीवप्रियभार्याभिस्ताराप्रमुखतोनृप ।।6.126.24।। अन्येषांवानरेन्द्राणांस्त्रीभिःपरिवृताह्यहम् । गन्तुमिच्छेसहायोध्यांराजधानींत्वयासह ।।6.126.25।।

    sugrīvapriyabhāryābhistārāpramukhatonṛpa anyeṣāṃvānarendrāṇāṃstrībhiḥparivṛtāhyaham | gantumicchesahāyodhyāṃrājadhānīṃtvayāsaha

    "O King! I wish to go to the capital city Ayodhya with you, Tara and other consorts of Sugriva, and other women, surrounded by Vanara chiefs."

  25. 6.126.25

    सुग्रीवप्रियभार्याभिस्ताराप्रमुखतोनृप ।।6.126.24।। अन्येषांवानरेन्द्राणांस्त्रीभिःपरिवृताह्यहम् । गन्तुमिच्छेसहायोध्यांराजधानींत्वयासह ।।6.126.25।।

    sugrīvapriyabhāryābhistārāpramukhatonṛpa anyeṣāṃvānarendrāṇāṃstrībhiḥparivṛtāhyaham | gantumicchesahāyodhyāṃrājadhānīṃtvayāsaha

    "O King! I wish to go to the capital city Ayodhya with you, Tara and other consorts of Sugriva, and other women, surrounded by Vanara chiefs."

  26. 6.126.26

    एवमुक्तोऽऽथवैदेह्याराघवःप्रत्युवाचताम् । एवमस्त्वितिकिष्किन्धांप्राप्यसंस्थाप्यराघवः ।।6.126.26।। विमानंप्रेक्ष्यसुग्रीवंवाक्यमेतदुवाच ह ।

    evamukto''thavaidehyārāghavaḥpratyuvācatām | evamastvitikiṣkindhāṃprāpyasaṃsthāpyarāghavaḥ vimānaṃprekṣyasugrīvaṃvākyametaduvāca ha |

    Vaidehi having spoken like that, Raghava replied her saying 'So be it' and Raghava stopped Pushpaka at Kishkinda, looked at Sugriva and spoke as follows.

  27. 6.126.27

    ब्रूहिवानरशूर्दूल सर्वान्वानरपुङ्गवान् ।।6.126.27।। स्त्रीभिःपरिवृताःसर्वेह्ययोध्यांयान्तुसीतया ।

    brūhivānaraśūrdūla sarvānvānarapuṅgavān strībhiḥparivṛtāḥsarvehyayodhyāṃyāntusītayā |

    "Sugriva, the tiger among Vanaras! Let all Vanara chiefs and all women too collected, proceed to Ayodhya. Sita desires you to go."

  28. 6.126.28

    तथात्वमपिसर्वाभिस्स्त्ीभिस्सहमहाबल ।।6.126.28।। अभित्वरस्वसुग्रीव गच्छामःप्लवगाधिप ।

    tathātvamapisarvābhisstībhissahamahābala abhitvarasvasugrīva gacchāmaḥplavagādhipa |

    Sugriva the head of the monkeys said" all of you including women also have to go quickly."

  29. 6.126.29

    एवमुक्तस्तुसुग्रीवोरामेणामिततेजसा ।।6.126.29।। वानराधिपतिश्रीमांस्स्सैश्चसर्वैस्समावृतः । प्रविश्यान्तःपुरंशीघ्रंतारामुवदीक्ष्यसोऽऽब्रवीत् ।।6.126.30।।

    evamuktastusugrīvorāmeṇāmitatejasā vānarādhipatiśrīmāṃsssaiścasarvaissamāvṛtaḥ | praviśyāntaḥpuraṃśīghraṃtārāmuvadīkṣyaso''bravīt

    When Rama of immeasurable energy had spoken in the aforesaid manner, Sugriva, the prosperous leader of Vanaras, surrounded by the monkeys entered the gynaeceum and looking at Tara said.

  30. 6.126.30

    एवमुक्तस्तुसुग्रीवोरामेणामिततेजसा ।।6.126.29।। वानराधिपतिश्रीमांस्स्सैश्चसर्वैस्समावृतः । प्रविश्यान्तःपुरंशीघ्रंतारामुवदीक्ष्यसोऽऽब्रवीत् ।।6.126.30।।

    evamuktastusugrīvorāmeṇāmitatejasā vānarādhipatiśrīmāṃsssaiścasarvaissamāvṛtaḥ | praviśyāntaḥpuraṃśīghraṃtārāmuvadīkṣyaso''bravīt

    When Rama of immeasurable energy had spoken in the aforesaid manner, Sugriva, the prosperous leader of Vanaras, surrounded by the monkeys entered the gynaeceum and looking at Tara said.

  31. 6.126.31

    प्रिये त्वंसहनाराभिर्वानराणांमहात्मनाम् । राघवेणाभ्यनुज्ञातामैथिलीप्रियकाम्यया ।।6.126.31।।

    priye tvaṃsahanārābhirvānarāṇāṃmahātmanām | rāghaveṇābhyanujñātāmaithilīpriyakāmyayā

    "Dear, you have been duly permitted by the great soul Raghava to go to Ayodhya with Vanaras and also women to gratify Mythili."

  32. 6.126.32

    त्वरत्वमभिगच्छामोगृह्यवानरयोषितः । अयोध्यांदर्शयिष्यामःसर्वादशरथस्त्रियः ।।6.126.32।।

    tvaratvamabhigacchāmogṛhyavānarayoṣitaḥ | ayodhyāṃdarśayiṣyāmaḥsarvādaśarathastriyaḥ

    "You hasten the wives of the monkeys. Taking all of them we shall depart to Ayodhya and shall see the consorts of Dasharatha."

  33. 6.126.33

    सुग्रीवस्य व चःश्रुत्वातारासर्वाङ्गशोभना । आहूयचाब्रवीत्सर्वावानराणांतुयोषितः ।।6.126.33।।

    sugrīvasya va caḥśrutvātārāsarvāṅgaśobhanā | āhūyacābravītsarvāvānarāṇāṃtuyoṣitaḥ

    On hearing Sugriva's words, Tara of beautiful limbs spoke, summoning all women.

  34. 6.126.34

    सुग्रीवेणाभ्यनुज्ञातागन्तुंसर्वैश्चवानरैः । ममचापिप्रियंकार्यमयोध्यादर्वनेन च ।।6.126.34।।

    sugrīveṇābhyanujñātāgantuṃsarvaiścavānaraiḥ | mamacāpipriyaṃkāryamayodhyādarvanena ca

    Sugriva has permitted all the Vanaras to go with wives and look at Ayodhya." Dear, some kindly act will be done for us also."

  35. 6.126.35

    प्रवेशंचैवरामस्यपौरजानपदैस्सह । विभूतिंचैवसर्वासांस्त्रीणांदशरथस्य च ।।6.126.35।।

    praveśaṃcaivarāmasyapaurajānapadaissaha | vibhūtiṃcaivasarvāsāṃstrīṇāṃdaśarathasya ca

    "We shall see with all the citizens, Rama's entry into Ayodhya, Dasharatha's women and the glory of Ayodhya, everything."

  36. 6.126.36

    तारयाचाभ्यनुज्ञातास्सर्वावानरयोषितः । नेपथ्यविधिपूर्वंतुकृत्वाचापिप्रदक्षिणम् ।।6.126.36।। अध्यारोहन्विमानंतत्सीतादर्शनकाङ्क्षया ।

    tārayācābhyanujñātāssarvāvānarayoṣitaḥ | nepathyavidhipūrvaṃtukṛtvācāpipradakṣiṇam adhyārohanvimānaṃtatsītādarśanakāṅkṣayā |

    Duly permitted, all Vanaras wives and Tara also decorated themselves according to tradition, went around the Pushpaka and looked forward to seeing Sita.

  37. 6.126.37

    ताभिःसहोत्थितंशीघ्रंविमानंप्रेक्ष्यराघवः ।।6.126.37।। ऋष्यमूकसमीपेतुवैदेहींपुनरब्रवीत् ।

    tābhiḥsahotthitaṃśīghraṃvimānaṃprekṣyarāghavaḥ ṛṣyamūkasamīpetuvaidehīṃpunarabravīt |

    After Rama and all others ascended and Pushpaka rose up speedily over the Rshyamuka, gazing at Rshyamuka, Rama spoke toVaidehi.

  38. 6.126.38

    दृश्यतेऽऽसौमहान्सीते सविद्युदिवतोयदः ।।6.126.38।। ऋष्यमूकोगिरिवरःकाञ्चनैर्धातुभिर्वृतः ।

    dṛśyate''saumahānsīte savidyudivatoyadaḥ ṛṣyamūkogirivaraḥkāñcanairdhātubhirvṛtaḥ |

    "Sita! Rshyamuka is seen covered with streaks of gold minerals, glowing like clouds with lightning."

  39. 6.126.39

    त्राहंवानरेन्द्रेणसुग्रीवेणसमागतः ।।6.126.39।। समयश्चकृतःसीतेवधार्थंवालिनोमया ।

    trāhaṃvānarendreṇasugrīveṇasamāgataḥ samayaścakṛtaḥsītevadhārthaṃvālinomayā |

    "Here is the place I met the Vanara king Sugriva and made an agreement to put an end to Vali."

  40. 6.126.40

    एषासादृश्यतेपम्पानलिनीचित्रकानना ।।6.126.40 ।। त्वयाविहीनोयत्राहंविललापसुदुःखितः ।

    eṣāsādṛśyatepampānalinīcitrakānanā tvayāvihīnoyatrāhaṃvilalāpasuduḥkhitaḥ |

    "Here is seen lovely woods and Pampa waters. I lamented here, separated from you."

  41. 6.126.41

    अस्यास्तीरेमयादृष्टाशबरीधर्मचारिणी ।।6.126.41।। अत्रयोजनबाहुश्चकबन्धोनिहतोमया ।

    asyāstīremayādṛṣṭāśabarīdharmacāriṇī atrayojanabāhuścakabandhonihatomayā |

    "On its bank (Pampa) I saw Sabari, who was following the righteous path. Kabhanda, of eight miles long arms, was killed by me."

  42. 6.126.42

    दृश्यतेऽऽसौजनस्थानेश्रीमान्सीते वनस्पतिः ।।6.126.42।। जटायुश्चमहातेजास्तवहेतोर्विलासिनि । रावणेनहतोयत्रपक्षिणांप्रवरोबली ।।6.126.43।।

    dṛśyate''saujanasthāneśrīmānsīte vanaspatiḥ jaṭāyuścamahātejāstavahetorvilāsini | rāvaṇenahatoyatrapakṣiṇāṃpravarobalī

    "Sita, here is Janasthana, where a mighty tree is seen. Oh sportive lady! There the exceptionally strong and highly energetic vulture Jatayu got killed by Ravana on account of you."

  43. 6.126.43

    दृश्यतेऽऽसौजनस्थानेश्रीमान्सीते वनस्पतिः ।।6.126.42।। जटायुश्चमहातेजास्तवहेतोर्विलासिनि । रावणेनहतोयत्रपक्षिणांप्रवरोबली ।।6.126.43।।

    dṛśyate''saujanasthāneśrīmānsīte vanaspatiḥ jaṭāyuścamahātejāstavahetorvilāsini | rāvaṇenahatoyatrapakṣiṇāṃpravarobalī

    "Sita, here is Janasthana, where a mighty tree is seen. Oh sportive lady! There the exceptionally strong and highly energetic vulture Jatayu got killed by Ravana on account of you."

  44. 6.126.44

    खरश्चनिहतोयत्रदूषणश्चनिपातितः । त्रिशिराश्चमहावीर्योमयाबाणैरजिह्मगैः ।।6.126.44।। एतत्तदाश्रममदमस्माकंवरवर्णिनि । पर्णशालातथाचित्रादृश्यतेशुभदर्शने ।।6.126.45।। यत्रत्वंराक्षसेन्द्रेणरावणेनहृताबलात् ।

    kharaścanihatoyatradūṣaṇaścanipātitaḥ | triśirāścamahāvīryomayābāṇairajihmagaiḥ etattadāśramamadamasmākaṃvaravarṇini | parṇaśālātathācitrādṛśyateśubhadarśane yatratvaṃrākṣasendreṇarāvaṇenahṛtābalāt |

    "O excellent lady! Here is the location where Khara was killed by my straight going arrows and Dushana had fallen. Here is our hermitage covered with leaves, a well known site. It is from here that Ravana had borne you away forcibly."

  45. 6.126.45

    खरश्चनिहतोयत्रदूषणश्चनिपातितः । त्रिशिराश्चमहावीर्योमयाबाणैरजिह्मगैः ।।6.126.44।। एतत्तदाश्रममदमस्माकंवरवर्णिनि । पर्णशालातथाचित्रादृश्यतेशुभदर्शने ।।6.126.45।। यत्रत्वंराक्षसेन्द्रेणरावणेनहृताबलात् ।

    kharaścanihatoyatradūṣaṇaścanipātitaḥ | triśirāścamahāvīryomayābāṇairajihmagaiḥ etattadāśramamadamasmākaṃvaravarṇini | parṇaśālātathācitrādṛśyateśubhadarśane yatratvaṃrākṣasendreṇarāvaṇenahṛtābalāt |

    "O excellent lady! Here is the location where Khara was killed by my straight going arrows and Dushana had fallen. Here is our hermitage covered with leaves, a well known site. It is from here that Ravana had borne you away forcibly."

  46. 6.126.46

    एषागोदावरीरम्याप्रसन्नसलिलाशुभा ।।6.126.46।। अगस्त्यस्याश्रमश्चैव दृश्यते कदलीवृतः ।

    eṣāgodāvarīramyāprasannasalilāśubhā agastyasyāśramaścaiva dṛśyate kadalīvṛtaḥ |

    "Here is an auspicious, beautiful Godavari with pure water. Here is also seen the hermitage of Agastya surrounded by banana plants."

  47. 6.126.47

    दीप्तशैवाश्रमोह्येषसुतीक्षणस्यमहात्मनः ।।6.126.47।। वैदेहिदृश्यतेचैवशरभङ्गाश्रमोमहान् । उपयातःसहस्राक्षोयत्रशक्रःपुरन्दरः ।।6.126.48।।

    dīptaśaivāśramohyeṣasutīkṣaṇasyamahātmanaḥ vaidehidṛśyatecaivaśarabhaṅgāśramomahān | upayātaḥsahasrākṣoyatraśakraḥpurandaraḥ

    "See the glowing hermitage of the great sage Sutikshna. Vaidehi, see Sarabhanga's hermitage here, where the thousand eyed Indra, the destroyer of citadels (Purandara) had come."

  48. 6.126.48

    दीप्तशैवाश्रमोह्येषसुतीक्षणस्यमहात्मनः ।।6.126.47।। वैदेहिदृश्यतेचैवशरभङ्गाश्रमोमहान् । उपयातःसहस्राक्षोयत्रशक्रःपुरन्दरः ।।6.126.48।।

    dīptaśaivāśramohyeṣasutīkṣaṇasyamahātmanaḥ vaidehidṛśyatecaivaśarabhaṅgāśramomahān | upayātaḥsahasrākṣoyatraśakraḥpurandaraḥ

    "See the glowing hermitage of the great sage Sutikshna. Vaidehi, see Sarabhanga's hermitage here, where the thousand eyed Indra, the destroyer of citadels (Purandara) had come."

  49. 6.126.49

    एतेहितापसावासादृश्यन्तेतनुमध्यमे । अत्रिःकुलपतिर्यत्रसूर्यवैश्वानरोपमः ।।6.126.49।।

    etehitāpasāvāsādṛśyantetanumadhyame | atriḥkulapatiryatrasūryavaiśvānaropamaḥ

    "There are seen the abodes of ascetics. Here was seen by you hermitage of Atri (whose wife Anasuya you had seen) glowing like sun and fire."

  50. 6.126.50

    अस्मिन् देशेमहाकायोविराधोनिहतोमया । अत्रसीते त्वयादृष्टवातापसीधर्मचारिणी ।।6.126.50।।

    asmin deśemahākāyovirādhonihatomayā | atrasīte tvayādṛṣṭavātāpasīdharmacāriṇī

    "In these countries was a Rakshasa, called Viradha of gigantic size who was killed by me. There is an ascetic woman Anasuya practicing virtues whom you saw."

  51. 6.126.51

    असौसुतनुशैलेन्द्रत्रकूटःप्रकाशते । अत्रमांकैकयीपुत्रप्रसादयितुमागतः ।।6.126.51।।

    asausutanuśailendratrakūṭaḥprakāśate | atramāṃkaikayīputraprasādayitumāgataḥ

    "O Charming lady! See the best of the mountains Chitrakuta shining there. Kaikeyi's son had come here to request me to accept the kingdom."

  52. 6.126.52

    एषासायमुनारम्यादृश्यतेचित्रकानना । भरद्वाजाश्रमःश्रीमान्दृश्यतेचैषमैथिलि ।।6.126.52।।

    eṣāsāyamunāramyādṛśyatecitrakānanā | bharadvājāśramaḥśrīmāndṛśyatecaiṣamaithili

    "Mythili! See the wonderful woods bordering beautiful Yamuna. Glorious hermitage of Bharadwaja is seen there."

  53. 6.126.53

    इयं च दृश्यतेगङ्गापुण्यात्रिपथगानदी । नानाद्विजगणाकीर्णासम्प्रपुष्पितकानना ।।6.126.53।।

    iyaṃ ca dṛśyategaṅgāpuṇyātripathagānadī | nānādvijagaṇākīrṇāsamprapuṣpitakānanā

    "There is a sacred river Ganga where several kinds of birds frequent and are filled with trees full of blossoms."

  54. 6.126.54

    शृङ्गिबेरपुरंचैतद्गुहोयत्रसखामम । एषासादृश्यतेसीतेसरयूर्यूपमालिनी ।।6.126.54।। नानातरुशताकीर्णासम्प्रपुष्पितकानना ।

    śṛṅgiberapuraṃcaitadguhoyatrasakhāmama | eṣāsādṛśyatesītesarayūryūpamālinī nānātaruśatākīrṇāsamprapuṣpitakānanā |

    "See this Sringaberipura. Their lives my friend Guha. Sita, several kinds of trees full of blossoms are seen on the bank of Sarayu. See the rows of sacrificial posts."

  55. 6.126.55

    एषासादृश्यतेसीतेराजधानीपितुर्मम ।।6.126.55।। अयोध्यांकुरुवैदेहिप्रणामंपुनरागता ।

    eṣāsādṛśyatesīterājadhānīpiturmama ayodhyāṃkuruvaidehipraṇāmaṃpunarāgatā |

    Sita! My father's capital Ayodhya is seen. We have come here. Offer your salutations."

  56. 6.126.56

    ततस्तेवानरास्सर्वेराक्षसास्सविभीषणाः ।।6.126.56।। उत्पत्योत्पत्यसम्हृष्टास्तांपुरींददृशुस्तदा ।

    tatastevānarāssarverākṣasāssavibhīṣaṇāḥ utpatyotpatyasamhṛṣṭāstāṃpurīṃdadṛśustadā |

    Then all the Vanaras, Vibheeshana too and Rakshasas got up and saw the delightful city.