Skip to main content
KarmaVaani

Yuddha Kanda · Sarga 58

Yuddha Kanda, Sarga 58

The Book of War

  1. 6.58.1

    ततःप्रहस्तंनिर्यान्तंदृष्टवाभीमपराक्रमम् । उवाचसस्मितंरामोविभीषणमरिन्दमः ।।6.58.1।।

    tataḥprahastaṃniryāntaṃdṛṣṭavābhīmaparākramam | uvācasasmitaṃrāmovibhīṣaṇamarindamaḥ

    Then Rama seeing Prahastha, the tamer of enemies of terrific valour coming towards him, said to Vibheeshana, having a gentle smile.

  2. 6.58.2

    कएषस्सुमहाकायोबलेनमहतावृतः । आचक्ष्वमेमहाबाहो वीर्यवन्तंनिशाचरम् ।।6.58.2।।

    kaeṣassumahākāyobalenamahatāvṛtaḥ | ācakṣvamemahābāho vīryavantaṃniśācaram

    "Oh, Broad shouldered Vibheeshana! Who is this Rakshasa of gigantic form coming surrounded by a great army He seems to be a valiant one. Tell me."

  3. 6.58.3

    राघवस्यवचश्श्रुत्वाप्रत्युवाचविभीषणः ।।6.58.3।। एषसेनापतिस्तस्यप्रहस्तोनामराक्षसः । लङ्कायांराक्षसेन्द्रस्यत्रिभागबलसम्वृतः ।।6.58.4।। वीर्यवानस्त्रविच्छूरःसुप्रख्याश्चपराक्रमे ।

    rāghavasyavacaśśrutvāpratyuvācavibhīṣaṇaḥ eṣasenāpatistasyaprahastonāmarākṣasaḥ | laṅkāyāṃrākṣasendrasyatribhāgabalasamvṛtaḥ vīryavānastravicchūraḥsuprakhyāścaparākrame |

    On hearing Raghava's words Vibheeshana replied." He is a Rakshasa, by name Prahastha, commander in chief of the army of Rakshasa king. He is widely known for his prowess, conversant with weapons and courageous. He is heroic and a third of the army of Ravana is under his command."

  4. 6.58.4

    राघवस्यवचश्श्रुत्वाप्रत्युवाचविभीषणः ।।6.58.3।। एषसेनापतिस्तस्यप्रहस्तोनामराक्षसः । लङ्कायांराक्षसेन्द्रस्यत्रिभागबलसम्वृतः ।।6.58.4।। वीर्यवानस्त्रविच्छूरःसुप्रख्याश्चपराक्रमे ।

    rāghavasyavacaśśrutvāpratyuvācavibhīṣaṇaḥ eṣasenāpatistasyaprahastonāmarākṣasaḥ | laṅkāyāṃrākṣasendrasyatribhāgabalasamvṛtaḥ vīryavānastravicchūraḥsuprakhyāścaparākrame |

    On hearing Raghava's words Vibheeshana replied." He is a Rakshasa, by name Prahastha, commander in chief of the army of Rakshasa king. He is widely known for his prowess, conversant with weapons and courageous. He is heroic and a third of the army of Ravana is under his command."

  5. 6.58.5

    ततःप्रहस्तंनिर्यान्तंभीमंभीमपराक्रमम् ।।6.58.5।। गर्जन्तंसुमहाकायंराक्षसैरभिसम्वृतम् । ददर्शमहतीसेनावानराणांबलीयसाम् ।।6.58.6।। अभिसञ्जातरोषाणांप्रहस्तमभिगर्जताम् ।

    tataḥprahastaṃniryāntaṃbhīmaṃbhīmaparākramam garjantaṃsumahākāyaṃrākṣasairabhisamvṛtam | dadarśamahatīsenāvānarāṇāṃbalīyasām abhisañjātaroṣāṇāṃprahastamabhigarjatām |

    The huge army of powerful Vanaras saw Prahastha of terrific prowess, fierce, surrounded by Rakshasas coming towards them roaring.

  6. 6.58.6

    ततःप्रहस्तंनिर्यान्तंभीमंभीमपराक्रमम् ।।6.58.5।। गर्जन्तंसुमहाकायंराक्षसैरभिसम्वृतम् । ददर्शमहतीसेनावानराणांबलीयसाम् ।।6.58.6।। अभिसञ्जातरोषाणांप्रहस्तमभिगर्जताम् ।

    tataḥprahastaṃniryāntaṃbhīmaṃbhīmaparākramam garjantaṃsumahākāyaṃrākṣasairabhisamvṛtam | dadarśamahatīsenāvānarāṇāṃbalīyasām abhisañjātaroṣāṇāṃprahastamabhigarjatām |

    The huge army of powerful Vanaras saw Prahastha of terrific prowess, fierce, surrounded by Rakshasas coming towards them roaring.

  7. 6.58.7

    खडगशक्त्यृष्णिबाणाश्चशूलानिमुसलानिच ।।6.58.7।। गदाश्चपरिघाःप्रासाविविधाश्चपरिश्वधाः । नूंषिचविचित्राणिराक्षसानांजयैषिणाम् ।।6.58.8।। प्रगृहीतान्यशोभन्तवानरानभिधावताम् ।

    khaḍagaśaktyṛṣṇibāṇāścaśūlānimusalānica gadāścaparighāḥprāsāvividhāścapariśvadhāḥ | nūṃṣicavicitrāṇirākṣasānāṃjayaiṣiṇām pragṛhītānyaśobhantavānarānabhidhāvatām |

    The Rakshasas rushing towards Vanaras seeking victory, seizing swords, javelins, double edged swords, pikes, mallets, maces, iron bars, spears and bows of different kinds shone brightly.

  8. 6.58.8

    खडगशक्त्यृष्णिबाणाश्चशूलानिमुसलानिच ।।6.58.7।। गदाश्चपरिघाःप्रासाविविधाश्चपरिश्वधाः । नूंषिचविचित्राणिराक्षसानांजयैषिणाम् ।।6.58.8।। प्रगृहीतान्यशोभन्तवानरानभिधावताम् ।

    khaḍagaśaktyṛṣṇibāṇāścaśūlānimusalānica gadāścaparighāḥprāsāvividhāścapariśvadhāḥ | nūṃṣicavicitrāṇirākṣasānāṃjayaiṣiṇām pragṛhītānyaśobhantavānarānabhidhāvatām |

    The Rakshasas rushing towards Vanaras seeking victory, seizing swords, javelins, double edged swords, pikes, mallets, maces, iron bars, spears and bows of different kinds shone brightly.

  9. 6.58.9

    जगृहुःपादपांश्चापिपुष्पितान्वानरर्षभाः ।।6.58.9।। शिलाश्चविपुलादीर्घायोद्धुकामाःप्लवङ्गमाः ।

    jagṛhuḥpādapāṃścāpipuṣpitānvānararṣabhāḥ śilāścavipulādīrghāyoddhukāmāḥplavaṅgamāḥ |

    The Vanaras burning with desire to fight, for their part went with huge trees in bloom, huge and long rocks.

  10. 6.58.10

    तेषामन्योन्यमासाद्यसङ्ग्रामःसुमहानभूत् ।।6.58.10।। बहूनामश्मवृष्टिंचशरवर्षंचवर्षताम् ।

    teṣāmanyonyamāsādyasaṅgrāmaḥsumahānabhūt bahūnāmaśmavṛṣṭiṃcaśaravarṣaṃcavarṣatām |

    Each of them approached one another with showers of rocks and many arrows and by that a great war happened.

  11. 6.58.11

    बहवोराक्षसायुद्धेबहून्वानरयूधपान् ।।6.58.11।। वानराराक्षसांश्चापिनिजघ्नुर्बहवोबहून् ।

    bahavorākṣasāyuddhebahūnvānarayūdhapān vānarārākṣasāṃścāpinijaghnurbahavobahūn |

    In the course of war many Rakshasas killed many Vanara leaders and many Vanaras killed many Rakshasas also.

  12. 6.58.12

    शूलैःप्रमथिताःकेचित्केचिच्चपरमायुधैः ।।6.58.12।। परिघैराहताःकेचित्केचिच्छिन्नाःपरश्वधैः ।

    śūlaiḥpramathitāḥkecitkeciccaparamāyudhaiḥ parighairāhatāḥkecitkecicchinnāḥparaśvadhaiḥ |

    Indeed, some were killed by Rakshasas with pikes, some by javelins, a few with iron bars, and a few were hacked with axes.

  13. 6.58.13

    निरुच्छवासाःकृता: केचित्पतिताधरणीतले ।।6.58.13।। विभिन्नहृदयाःकेचिदिषुसन्धानसन्दिताः ।

    nirucchavāsāḥkṛtā: kecitpatitādharaṇītale vibhinnahṛdayāḥkecidiṣusandhānasanditāḥ |

    Few got cut and deprived of life and fell on the ground. Some struck by arrows had their hearts broken into pieces.

  14. 6.58.14

    केचिव्दिधाकृताःखडगैःस्फुरन्तःपतिताभुवि ।।6.58.14।। वानराराक्षसैश्शूलैपार्श्वतश्चावदारिताः ।

    kecivdidhākṛtāḥkhaḍagaiḥsphurantaḥpatitābhuvi vānarārākṣasaiśśūlaipārśvataścāvadāritāḥ |

    Few Vanaras cut into two by Rakshasas fell down and few Vanaras fell on the ground sides of the body cleft ceased life.

  15. 6.58.15

    वानरैश्चापिसङ्क्रुद्धैराक्षसौघाःसमन्ततः ।।6.58.15।। पादपैर्गिरिशृङ्गैश्चसम्पिष्टावसुधातले ।

    vānaraiścāpisaṅkruddhairākṣasaughāḥsamantataḥ pādapairgiriśṛṅgaiścasampiṣṭāvasudhātale |

    Then the highly enraged Vanaras completely crushed Rakshasas in groups by crushing them on the earth's surface with trees and mountain peaks.

  16. 6.58.16

    वज्रस्पर्शतलैर्हस्स्सैर्मुष्टिभिश्चहताभृशम् ।।6.58.16।। वेमुश्शोणितमास्येभ्योविशीर्णदशनेक्षणाः ।

    vajrasparśatalairhasssairmuṣṭibhiścahatābhṛśam vemuśśoṇitamāsyebhyoviśīrṇadaśanekṣaṇāḥ |

    Hit by fists and hands that had the impact of thunderbolt, teeth and eyes smashed and fallen out, the Rakshasas vomited blood from their mouth excessively.

  17. 6.58.17

    आर्तस्वनंचस्वनतांसिंहनादंचनर्दताम् ।।6.58.17।। बभूवतुमुलश्शब्दोहरीणांरक्षसांयुधि ।

    ārtasvanaṃcasvanatāṃsiṃhanādaṃcanardatām babhūvatumulaśśabdoharīṇāṃrakṣasāṃyudhi |

    Tumultuous noise like the roar of lions arose in the battlefield with Vanaras and Rakshasas cries of pain.

  18. 6.58.18

    वानराराक्षसाःक्रुद्धावीरमार्गमनुव्रताः ।।6.58.18।। विवृत्तनयनाःक्रूराश्चक्रुःकर्माण्यभीतवत् ।

    vānarārākṣasāḥkruddhāvīramārgamanuvratāḥ vivṛttanayanāḥkrūrāścakruḥkarmāṇyabhītavat |

    Following the path of heroes and infuriated, their eyes reeling, the vanaras and rakshasas carried out their deeds without fear.

  19. 6.58.19

    नरान्तकःकुम्भहनुर्महानादस्समुन्नतः ।।6.58.19।। एतेप्रहस्तसचिवास्सर्वेजघ्नुर्वनौकसः ।

    narāntakaḥkumbhahanurmahānādassamunnataḥ eteprahastasacivāssarvejaghnurvanaukasaḥ |

    Naranthaka, Kumbhahanu, Mahanada, Samunnata, all these associates of Prahastha made short work of the monkeys.

  20. 6.58.20

    तेषामापततांशीघ्रंनिघ्नतांचापिवानरान् ।।6.58.20।। द्विविदोगिरिशृङ्गेणजघानैकंनरान्तकम् ।

    teṣāmāpatatāṃśīghraṃnighnatāṃcāpivānarān dvividogiriśṛṅgeṇajaghānaikaṃnarāntakam |

    Rushing at great speed, the Rakshasas and also killing the Vanaras in that way, Dwivida alone struck down Naranthaka with a mountain peak.

  21. 6.58.21

    दुर्मुखःपुनरुत्थायकपिस्सविपुलद्रुमम् ।।6.58.21।। राक्षसंक्षिप्रहस्तस्तुसमुन्नतमपोथयत् ।

    durmukhaḥpunarutthāyakapissavipuladrumam rākṣasaṃkṣiprahastastusamunnatamapothayat |

    Dhurmukha monkey uprooting a huge tree holding it in hand killed the Rakshasa Samunnata.

  22. 6.58.22

    जाम्बवांस्तुसुसङ्क्रुद्धःप्रगृह्यमहतींशिलाम् ।।6.58.22।। पातयामासतेजस्वीमहानादस्यवक्षसि ।

    jāmbavāṃstususaṅkruddhaḥpragṛhyamahatīṃśilām pātayāmāsatejasvīmahānādasyavakṣasi |

    Energetic Jambavantha, enraged, took a huge rock, and hurled at the chest of Mahanada who fell down.

  23. 6.58.23

    अथकुम्भहनुस्तत्रतारेणासाद्यवीर्यवान् ।।6.58.23।। वृक्षेणाभिहतोमूर्ध्निप्राणान्सन्त्याजयद्रणे ।

    athakumbhahanustatratāreṇāsādyavīryavān vṛkṣeṇābhihatomūrdhniprāṇānsantyājayadraṇe |

    And thereafter, valiant Tara closed with Kumbhahanu and attacked him with a tree on the head and he lost his life.

  24. 6.58.24

    अमृष्यमाणस्तत्कर्मप्रहस्तोरथमाश्रितः ।।6.58.24।। चकारकदनंघोरंधनुष्पाणिर्वनौकसाम् ।

    amṛṣyamāṇastatkarmaprahastorathamāśritaḥ cakārakadanaṃghoraṃdhanuṣpāṇirvanaukasām |

    Then intolerant of the exploit, Prahastha got on to the chariot with bow in hand and caused dreadful havoc among the monkeys.

  25. 6.58.25

    आवर्तइवसञ्जज्ञेसेनयोरुभयोस्तदा ।।6.58.25।। क्षुभितस्याप्रमेयस्यसागरस्येवनिस्स्वनः ।

    āvartaivasañjajñesenayorubhayostadā kṣubhitasyāprameyasyasāgarasyevanissvanaḥ |

    Then the sound of both armies was like an agitated, boundless ocean, whirling round and frightening.

  26. 6.58.26

    महताहिशरौघेणप्रहस्तोयुद्धकोविदः ।।6.58.26।। अर्दयामाससङ्क्रुद्धोवानरान् परमाहवे ।

    mahatāhiśaraugheṇaprahastoyuddhakovidaḥ ardayāmāsasaṅkruddhovānarān paramāhave |

    In that major conflict, highly furious Prahastha, an expert in war tormented the Vanaras with a stream of arrows.

  27. 6.58.27

    वानराणांशरीरैश्चराक्षसानांचमेदिनी ।।6.58.27।। बभून्विचिताघोराःपतितैरिवपर्वतै ।

    vānarāṇāṃśarīraiścarākṣasānāṃcamedinī babhūnvicitāghorāḥpatitairivaparvatai |

    The bodies of Vanaras and Rakshasas strewn on the ground, seemed like mountains had fallen.

  28. 6.58.28

    सामहीरुधिरौघेणप्रच्छन्नासम्प्रकाशते ।।6.58.28।। सञ्छन्नामाधवेमासिपलाशैरिवपुष्पितैः ।

    sāmahīrudhiraugheṇapracchannāsamprakāśate sañchannāmādhavemāsipalāśairivapuṣpitaiḥ |

    That battlefield drenched with blood shone bright as though veiled with blossoms of Palasa in the month of Magha.

  29. 6.58.29

    हतवीरौघवस्रांतुभग्नायुधमहाद्रुमाम् ।।6.58.29।। शोणितौघमहातोयांयमसागरगामिनीम् । यकृत् प्लीहमहापङ्कान्वििकीर्णान्त्रशैवलाम् ।।6.58.30।। भिन्नकायशिरोमीनामङ्गावयवशाद्वलाम् । गृध्रहंसगणाकीर्णांकङ्कसारससेविताम् ।।6.58.31।। मेदःफेनसमाकीर्णामार्तस्न्तितस्वनाम् । तांकापुरषुदुस्तारांयुद्धभूमिमयींनदीम् ।।6.58.32।। नदीमिवघनापायेहंससारससेविताम् । राक्षसाःकपिमुख्याश्चतेरुस्तांदुस्तरांनदीम् ।।6.58.33।। यथापद्मरजोध्वस्तांनळिनींगजयूथपाः ।

    hatavīraughavasrāṃtubhagnāyudhamahādrumām śoṇitaughamahātoyāṃyamasāgaragāminīm | yakṛt plīhamahāpaṅkānviikīrṇāntraśaivalām bhinnakāyaśiromīnāmaṅgāvayavaśādvalām | gṛdhrahaṃsagaṇākīrṇāṃkaṅkasārasasevitām medaḥphenasamākīrṇāmārtasntitasvanām | tāṃkāpuraṣudustārāṃyuddhabhūmimayīṃnadīm nadīmivaghanāpāyehaṃsasārasasevitām | rākṣasāḥkapimukhyāścaterustāṃdustarāṃnadīm yathāpadmarajodhvastāṃnaḻinīṃgajayūthapāḥ |

    Heaps of slain leaders as banks, broken weapons like large trees, torrents of blood as vast stretch of water, liver and spleens as its mire, scattered entrails as duckweeds, severed trunks and heads as fish, fingers and parts of limbs as grass, crowded with swans in the form of vultures, frequented with cranes in the shape of buzzards, overspread with f at in the form of foam, groans of the wounded for its murmur, difficult to cross for cowards, frequented by swans and cranes, that battlefield of river flowed. The Rakshasas and Vanaras swam across the river even though it were difficult to cross as leaders of elephant herds would cross a lotus pond covered with pollen of lotuses.

  30. 6.58.30

    हतवीरौघवस्रांतुभग्नायुधमहाद्रुमाम् ।।6.58.29।। शोणितौघमहातोयांयमसागरगामिनीम् । यकृत् प्लीहमहापङ्कान्वििकीर्णान्त्रशैवलाम् ।।6.58.30।। भिन्नकायशिरोमीनामङ्गावयवशाद्वलाम् । गृध्रहंसगणाकीर्णांकङ्कसारससेविताम् ।।6.58.31।। मेदःफेनसमाकीर्णामार्तस्न्तितस्वनाम् । तांकापुरषुदुस्तारांयुद्धभूमिमयींनदीम् ।।6.58.32।। नदीमिवघनापायेहंससारससेविताम् । राक्षसाःकपिमुख्याश्चतेरुस्तांदुस्तरांनदीम् ।।6.58.33।। यथापद्मरजोध्वस्तांनळिनींगजयूथपाः ।

    hatavīraughavasrāṃtubhagnāyudhamahādrumām śoṇitaughamahātoyāṃyamasāgaragāminīm | yakṛt plīhamahāpaṅkānviikīrṇāntraśaivalām bhinnakāyaśiromīnāmaṅgāvayavaśādvalām | gṛdhrahaṃsagaṇākīrṇāṃkaṅkasārasasevitām medaḥphenasamākīrṇāmārtasntitasvanām | tāṃkāpuraṣudustārāṃyuddhabhūmimayīṃnadīm nadīmivaghanāpāyehaṃsasārasasevitām | rākṣasāḥkapimukhyāścaterustāṃdustarāṃnadīm yathāpadmarajodhvastāṃnaḻinīṃgajayūthapāḥ |

    Heaps of slain leaders as banks, broken weapons like large trees, torrents of blood as vast stretch of water, liver and spleens as its mire, scattered entrails as duckweeds, severed trunks and heads as fish, fingers and parts of limbs as grass, crowded with swans in the form of vultures, frequented with cranes in the shape of buzzards, overspread with f at in the form of foam, groans of the wounded for its murmur, difficult to cross for cowards, frequented by swans and cranes, that battlefield of river flowed. The Rakshasas and Vanaras swam across the river even though it were difficult to cross as leaders of elephant herds would cross a lotus pond covered with pollen of lotuses.

  31. 6.58.31

    हतवीरौघवस्रांतुभग्नायुधमहाद्रुमाम् ।।6.58.29।। शोणितौघमहातोयांयमसागरगामिनीम् । यकृत् प्लीहमहापङ्कान्वििकीर्णान्त्रशैवलाम् ।।6.58.30।। भिन्नकायशिरोमीनामङ्गावयवशाद्वलाम् । गृध्रहंसगणाकीर्णांकङ्कसारससेविताम् ।।6.58.31।। मेदःफेनसमाकीर्णामार्तस्न्तितस्वनाम् । तांकापुरषुदुस्तारांयुद्धभूमिमयींनदीम् ।।6.58.32।। नदीमिवघनापायेहंससारससेविताम् । राक्षसाःकपिमुख्याश्चतेरुस्तांदुस्तरांनदीम् ।।6.58.33।। यथापद्मरजोध्वस्तांनळिनींगजयूथपाः ।

    hatavīraughavasrāṃtubhagnāyudhamahādrumām śoṇitaughamahātoyāṃyamasāgaragāminīm | yakṛt plīhamahāpaṅkānviikīrṇāntraśaivalām bhinnakāyaśiromīnāmaṅgāvayavaśādvalām | gṛdhrahaṃsagaṇākīrṇāṃkaṅkasārasasevitām medaḥphenasamākīrṇāmārtasntitasvanām | tāṃkāpuraṣudustārāṃyuddhabhūmimayīṃnadīm nadīmivaghanāpāyehaṃsasārasasevitām | rākṣasāḥkapimukhyāścaterustāṃdustarāṃnadīm yathāpadmarajodhvastāṃnaḻinīṃgajayūthapāḥ |

    Heaps of slain leaders as banks, broken weapons like large trees, torrents of blood as vast stretch of water, liver and spleens as its mire, scattered entrails as duckweeds, severed trunks and heads as fish, fingers and parts of limbs as grass, crowded with swans in the form of vultures, frequented with cranes in the shape of buzzards, overspread with f at in the form of foam, groans of the wounded for its murmur, difficult to cross for cowards, frequented by swans and cranes, that battlefield of river flowed. The Rakshasas and Vanaras swam across the river even though it were difficult to cross as leaders of elephant herds would cross a lotus pond covered with pollen of lotuses.

  32. 6.58.32

    हतवीरौघवस्रांतुभग्नायुधमहाद्रुमाम् ।।6.58.29।। शोणितौघमहातोयांयमसागरगामिनीम् । यकृत् प्लीहमहापङ्कान्वििकीर्णान्त्रशैवलाम् ।।6.58.30।। भिन्नकायशिरोमीनामङ्गावयवशाद्वलाम् । गृध्रहंसगणाकीर्णांकङ्कसारससेविताम् ।।6.58.31।। मेदःफेनसमाकीर्णामार्तस्न्तितस्वनाम् । तांकापुरषुदुस्तारांयुद्धभूमिमयींनदीम् ।।6.58.32।। नदीमिवघनापायेहंससारससेविताम् । राक्षसाःकपिमुख्याश्चतेरुस्तांदुस्तरांनदीम् ।।6.58.33।। यथापद्मरजोध्वस्तांनळिनींगजयूथपाः ।

    hatavīraughavasrāṃtubhagnāyudhamahādrumām śoṇitaughamahātoyāṃyamasāgaragāminīm | yakṛt plīhamahāpaṅkānviikīrṇāntraśaivalām bhinnakāyaśiromīnāmaṅgāvayavaśādvalām | gṛdhrahaṃsagaṇākīrṇāṃkaṅkasārasasevitām medaḥphenasamākīrṇāmārtasntitasvanām | tāṃkāpuraṣudustārāṃyuddhabhūmimayīṃnadīm nadīmivaghanāpāyehaṃsasārasasevitām | rākṣasāḥkapimukhyāścaterustāṃdustarāṃnadīm yathāpadmarajodhvastāṃnaḻinīṃgajayūthapāḥ |

    Heaps of slain leaders as banks, broken weapons like large trees, torrents of blood as vast stretch of water, liver and spleens as its mire, scattered entrails as duckweeds, severed trunks and heads as fish, fingers and parts of limbs as grass, crowded with swans in the form of vultures, frequented with cranes in the shape of buzzards, overspread with f at in the form of foam, groans of the wounded for its murmur, difficult to cross for cowards, frequented by swans and cranes, that battlefield of river flowed. The Rakshasas and Vanaras swam across the river even though it were difficult to cross as leaders of elephant herds would cross a lotus pond covered with pollen of lotuses.

  33. 6.58.33

    हतवीरौघवस्रांतुभग्नायुधमहाद्रुमाम् ।।6.58.29।। शोणितौघमहातोयांयमसागरगामिनीम् । यकृत् प्लीहमहापङ्कान्वििकीर्णान्त्रशैवलाम् ।।6.58.30।। भिन्नकायशिरोमीनामङ्गावयवशाद्वलाम् । गृध्रहंसगणाकीर्णांकङ्कसारससेविताम् ।।6.58.31।। मेदःफेनसमाकीर्णामार्तस्न्तितस्वनाम् । तांकापुरषुदुस्तारांयुद्धभूमिमयींनदीम् ।।6.58.32।। नदीमिवघनापायेहंससारससेविताम् । राक्षसाःकपिमुख्याश्चतेरुस्तांदुस्तरांनदीम् ।।6.58.33।। यथापद्मरजोध्वस्तांनळिनींगजयूथपाः ।

    hatavīraughavasrāṃtubhagnāyudhamahādrumām śoṇitaughamahātoyāṃyamasāgaragāminīm | yakṛt plīhamahāpaṅkānviikīrṇāntraśaivalām bhinnakāyaśiromīnāmaṅgāvayavaśādvalām | gṛdhrahaṃsagaṇākīrṇāṃkaṅkasārasasevitām medaḥphenasamākīrṇāmārtasntitasvanām | tāṃkāpuraṣudustārāṃyuddhabhūmimayīṃnadīm nadīmivaghanāpāyehaṃsasārasasevitām | rākṣasāḥkapimukhyāścaterustāṃdustarāṃnadīm yathāpadmarajodhvastāṃnaḻinīṃgajayūthapāḥ |

    Heaps of slain leaders as banks, broken weapons like large trees, torrents of blood as vast stretch of water, liver and spleens as its mire, scattered entrails as duckweeds, severed trunks and heads as fish, fingers and parts of limbs as grass, crowded with swans in the form of vultures, frequented with cranes in the shape of buzzards, overspread with f at in the form of foam, groans of the wounded for its murmur, difficult to cross for cowards, frequented by swans and cranes, that battlefield of river flowed. The Rakshasas and Vanaras swam across the river even though it were difficult to cross as leaders of elephant herds would cross a lotus pond covered with pollen of lotuses.

  34. 6.58.34

    ततःसृजन्तंबाणौघान्प्रहस्तंस्यन्दनेस्थितम् ।।6.58.34।। ददर्शतरसानीलोनिघ्नन्तंप्लवङ्गमान् ।

    tataḥsṛjantaṃbāṇaughānprahastaṃsyandanesthitam dadarśatarasānīlonighnantaṃplavaṅgamān |

    Further Nila saw Prahastha seated and trembling and discharging a volley of arrows with vehemence exterminating monkeys.

  35. 6.58.35

    उद्धूतइववायुःखेमहदभ्रबलंबलात् ।।6.58.35।। समीक्ष्याभिद्रुतंयुद्धेप्रहस्तोवाहिनीपतिः । रथेनादित्यवर्णेननीलमेवाभिदुद्रुवे ।।6.58.36।।

    uddhūtaivavāyuḥkhemahadabhrabalaṃbalāt samīkṣyābhidrutaṃyuddheprahastovāhinīpatiḥ | rathenādityavarṇenanīlamevābhidudruve

    Prahastha, the commander of the army darted, just as the violent wind blows away mass of clouds, observing Nila coming towards him, in his chariot which was bright as the sun.

  36. 6.58.36

    उद्धूतइववायुःखेमहदभ्रबलंबलात् ।।6.58.35।। समीक्ष्याभिद्रुतंयुद्धेप्रहस्तोवाहिनीपतिः । रथेनादित्यवर्णेननीलमेवाभिदुद्रुवे ।।6.58.36।।

    uddhūtaivavāyuḥkhemahadabhrabalaṃbalāt samīkṣyābhidrutaṃyuddheprahastovāhinīpatiḥ | rathenādityavarṇenanīlamevābhidudruve

    Prahastha, the commander of the army darted, just as the violent wind blows away mass of clouds, observing Nila coming towards him, in his chariot which was bright as the sun.

  37. 6.58.37

    सधनुर्धन्विनांश्रेष्ठोविकृष्यपरमाहवे ।।6.58.37।। नीलायव्यसृजद्बाणान्प्रहस्तोवाहिनीपतिः ।

    sadhanurdhanvināṃśreṣṭhovikṛṣyaparamāhave nīlāyavyasṛjadbāṇānprahastovāhinīpatiḥ |

    Prahastha, the CommanderinChief of the army, supreme among wielders of bow, stretched his best bow and drew it and began to discharge arrows at Neela.

  38. 6.58.38

    तेप्राप्यविशिखानीलंविनिर्भिद्यसमाहिताः ।।6.58.38।। महींजग्मुर्महावेगारुषिताइवपन्नगाः ।

    teprāpyaviśikhānīlaṃvinirbhidyasamāhitāḥ mahīṃjagmurmahāvegāruṣitāivapannagāḥ |

    The arrows discharged by Prahastha, penetrated piercing into Nila's body at great speed like infuriated serpents and went straight into the earth.

  39. 6.58.39

    नीलःशरैरभिहतोनिशितैर्ज्वलनोपमैः ।।6.58.39।। सतंपरमदुर्धर्षमापतन्तंमहाकपिः । प्रहस्तंताडयामासवृक्षमुत्पाट्यवीर्यवान् ।।6.58.40।।

    nīlaḥśarairabhihatoniśitairjvalanopamaiḥ sataṃparamadurdharṣamāpatantaṃmahākapiḥ | prahastaṃtāḍayāmāsavṛkṣamutpāṭyavīryavān

    Great Vanara, a valiant one, Nila having been hit with arrows sharp as tongues of fire, struck Prahastha, who is most difficult to encounter and rushing towards him by uprooting a tree.

  40. 6.58.40

    नीलःशरैरभिहतोनिशितैर्ज्वलनोपमैः ।।6.58.39।। सतंपरमदुर्धर्षमापतन्तंमहाकपिः । प्रहस्तंताडयामासवृक्षमुत्पाट्यवीर्यवान् ।।6.58.40।।

    nīlaḥśarairabhihatoniśitairjvalanopamaiḥ sataṃparamadurdharṣamāpatantaṃmahākapiḥ | prahastaṃtāḍayāmāsavṛkṣamutpāṭyavīryavān

    Great Vanara, a valiant one, Nila having been hit with arrows sharp as tongues of fire, struck Prahastha, who is most difficult to encounter and rushing towards him by uprooting a tree.

  41. 6.58.41

    सतेनाभिहतःक्रुद्धोनदन्राक्षसपुङ्गवः । ववर्षशरवर्षाणिप्लवङ्गानांचमूपतौ ।।6.58.41।।

    satenābhihataḥkruddhonadanrākṣasapuṅgavaḥ | vavarṣaśaravarṣāṇiplavaṅgānāṃcamūpatau

    Having been struck by Nila, the Rakshasa leader became furious, and began to roar and showered rain arrows on the monkeys.

  42. 6.58.42

    तस्यबाणगणान्घारान्राक्षसस्यमहाबलः । अपारयन्वारयितुंप्रत्यगृह्णान्निमीलितः ।।6.58.42।।

    tasyabāṇagaṇānghārānrākṣasasyamahābalaḥ | apārayanvārayituṃpratyagṛhṇānnimīlitaḥ

    Not able to check the volley of arrows released by the Rakshasa, Nila received them with closed eyes.

  43. 6.58.43

    यथैवगोवृषोवर्षंशारदंशीघ्रमागतम् । एवमेवप्रहस्तस्यशरवर्षंदुरासदम् ।।6.58.43।। निमीलिताक्षस्सहसानीलस्सेहेदुरासदान् ।

    yathaivagovṛṣovarṣaṃśāradaṃśīghramāgatam | evamevaprahastasyaśaravarṣaṃdurāsadam nimīlitākṣassahasānīlassehedurāsadān |

    Just as a mighty bull faces sudden downpour of autumnal rain, in the same way Nila precisely tolerated the rain of arrows of Prahastha, which are difficult to face, with eyes closed.

  44. 6.58.44

    रोषितश्शरवर्षेणसालेनमहतामहान् । प्रजघानहयाननीलःप्रहस्तस्यमहाबलः ।।6.58.44।।

    roṣitaśśaravarṣeṇasālenamahatāmahān | prajaghānahayānanīlaḥprahastasyamahābalaḥ

    Neela endowed with great prowess, became angry (by the rain of arrows showered on him) and hurled a huge Sala tree at Prahastha.

  45. 6.58.45

    ततन्सचापमुद्गृह्यप्रहस्तस्यमहाबलः । बभञ्जतरसानीलोननादचपुनःपुनः ।।6.58.45।।

    tatansacāpamudgṛhyaprahastasyamahābalaḥ | babhañjatarasānīlonanādacapunaḥpunaḥ

    Thereupon, Neela firmly holding the bow of mighty Prahastha broke it again and again and roared

  46. 6.58.46

    विधनुस्तुकृतस्तेनप्रहस्तोवाहिनीपतिः । प्रगृह्यमुसलंघोरंस्यन्दनादवपुप्लुवे ।।6.58.46।।

    vidhanustukṛtastenaprahastovāhinīpatiḥ | pragṛhyamusalaṃghoraṃsyandanādavapupluve

    Deprived of bow and chariot, Prahastha, the CommanderinChief seizing a terrific mallet jumped down from the chariot.

  47. 6.58.47

    तावुभौवाहिनीमुख्यौजातवैरौतरस्विनौ । स्थितौक्षतजगदिग्धाङ्गौप्रभिन्नाविवकुञ्जरौ ।।6.58.47।।

    tāvubhauvāhinīmukhyaujātavairautarasvinau | sthitaukṣatajagadigdhāṅgauprabhinnāvivakuñjarau

    Both Nila and Prahastha, deadly enemies, CommanderinChief of the armies, their limbs disfigured, wetted with blood, stood like elephants.

  48. 6.58.48

    उल्लिखन्तौसुतीक्ष्णाभिर्दंष्ट्राभिरितरेतरम् । सिंहशार्दूलसदृशौसिंहशार्दूलचेष्टितौ ।।6.58.48।। विक्रान्तविजयौवीरौसमरेष्न्विवर्तिनौ । काङ्क्षमाणौयशःप्राप्तुंवृत्रवासवयोस्सह ।।6.58.49।।

    ullikhantausutīkṣṇābhirdaṃṣṭrābhiritaretaram | siṃhaśārdūlasadṛśausiṃhaśārdūlaceṣṭitau vikrāntavijayauvīrausamareṣnvivartinau | kāṅkṣamāṇauyaśaḥprāptuṃvṛtravāsavayossaha

    Tearing up each other with exceedingly sharp teeth they were behaving like a lion and tiger. They had won many wars and never turned back in war. They were heroes like Vrta and Indra desiring to conquer and attain fame.

  49. 6.58.49

    उल्लिखन्तौसुतीक्ष्णाभिर्दंष्ट्राभिरितरेतरम् । सिंहशार्दूलसदृशौसिंहशार्दूलचेष्टितौ ।।6.58.48।। विक्रान्तविजयौवीरौसमरेष्न्विवर्तिनौ । काङ्क्षमाणौयशःप्राप्तुंवृत्रवासवयोस्सह ।।6.58.49।।

    ullikhantausutīkṣṇābhirdaṃṣṭrābhiritaretaram | siṃhaśārdūlasadṛśausiṃhaśārdūlaceṣṭitau vikrāntavijayauvīrausamareṣnvivartinau | kāṅkṣamāṇauyaśaḥprāptuṃvṛtravāsavayossaha

    Tearing up each other with exceedingly sharp teeth they were behaving like a lion and tiger. They had won many wars and never turned back in war. They were heroes like Vrta and Indra desiring to conquer and attain fame.

  50. 6.58.50

    आजघानतदानीलंललाटेमुसलेनसः । प्रहस्तःपरमायत्तस्ततस्सुस्रावशोणितम् ।।6.58.50।।

    ājaghānatadānīlaṃlalāṭemusalenasaḥ | prahastaḥparamāyattastatassusrāvaśoṇitam

    Then Prahastha struck speedily with a mallet and hit Neela on the forehead and blood flowed from there.

  51. 6.58.51

    ततःशोणितदिग्धाङ्गःप्रगृह्यसुमहातरुम् । प्रहस्तस्योरसिक्रुद्धोविससर्जमहाकपिः ।।6.58.51।।

    tataḥśoṇitadigdhāṅgaḥpragṛhyasumahātarum | prahastasyorasikruddhovisasarjamahākapiḥ

    Then drenched with blood, Neela was enraged and took hold of a huge tree and hurled at the chest of Prahastha.

  52. 6.58.52

    तमचिन्त्यप्रहारंसप्रगृह्यमुसलंमहत् । अभिदुद्रावबलिनंबलाननीलंप्लवङ्गमम् ।।6.58.52।।

    tamacintyaprahāraṃsapragṛhyamusalaṃmahat | abhidudrāvabalinaṃbalānanīlaṃplavaṅgamam

    He (Prahastha), not caring for the wound, taking a huge mallet went towards that courageous monkey (Neela).

  53. 6.58.53

    तमुग्रवेगंसंरब्धमापतन्तंमहाकपिः । ततस्सम्प्रेक्ष्यजग्राहमहावेगोमहाशिलाम् ।।6.58.53।।

    tamugravegaṃsaṃrabdhamāpatantaṃmahākapiḥ | tatassamprekṣyajagrāhamahāvegomahāśilām

    Then, seeing Prahastha waging and coming towards him, the great monkey, Neela, endowed with high speed threw a huge rock.

  54. 6.58.54

    तस्ययुद्धाभिकामस्यमृथेमुसलयोधिन । प्रहस्तस्यशिलांनीलोमूर्ध्नितूर्णमपातयत् ।।6.58.54।।

    tasyayuddhābhikāmasyamṛthemusalayodhina | prahastasyaśilāṃnīlomūrdhnitūrṇamapātayat

    Fighting with the mallet, Neela quickly dropped the rock on that Prahastha's forehead

  55. 6.58.55

    सातेनकपिमुख्येनविमुक्तामहतीशिला । बिभेदबहुधाघोराप्रहस्तस्यशिरस्तदा ।।6.58.55।।

    sātenakapimukhyenavimuktāmahatīśilā | bibhedabahudhāghorāprahastasyaśirastadā

    Hurled by Neela, the foremost of monkeys, the huge rock broke the head of Prahastha into pieces.

  56. 6.58.56

    सगतासुर्गतश्रीकोगतसत्त्वोगतेन्द्रियः । पपातसहसाभूमौछिन्नमूलइवद्रुमः ।।6.58.56।।

    sagatāsurgataśrīkogatasattvogatendriyaḥ | papātasahasābhūmauchinnamūlaivadrumaḥ

    Life, splendour, strength, and senses departed Prahastha fell instantly on the ground like a tree cut at the bottom.

  57. 6.58.57

    विभिन्नशिरसस्तस्यबहुसुस्रावशोणितम् । शरीरादपिसुस्रावगिरेःप्रस्रवणंयथा ।।6.58.57।।

    vibhinnaśirasastasyabahususrāvaśoṇitam | śarīrādapisusrāvagireḥprasravaṇaṃyathā

    From his shattered head much blood flowed from all over the body just as a spring from a mountain.

  58. 6.58.58

    हतेप्रहस्तेनीलेनतदकम्प्यंमहाबलम् । राक्षसानामहृष्टानांलङ्कामभिजगामह ।।6.58.58।।

    hateprahastenīlenatadakampyaṃmahābalam | rākṣasānāmahṛṣṭānāṃlaṅkāmabhijagāmaha

    Prahastha having been killed by Neela, the cheerless Rakshasas and unshakeable troops could not stay there any more.

  59. 6.58.59

    नशेकुस्समवस्थातुंनिहतेवाहिनीपतौ । सेतुबन्धंसमासाद्यविशीर्णंसलिलंयथा ।।6.58.59।।

    naśekussamavasthātuṃnihatevāhinīpatau | setubandhaṃsamāsādyaviśīrṇaṃsalilaṃyathā

    The CommanderinChief having been killed the troops could not remain there just as water reached a breached dam.

  60. 6.58.60

    हतेतस्मिंश्चमूमुख्येराक्षसास्तेनिरुद्यमाः । रक्षःपतिगृहंगत्वाध्यानमूकत्वमास्थिताः ।।6.58.60।। प्राप्ताश्शोकार्णवंतीव्रंनिस्सज्ञौइवतेऽभवन् ।

    hatetasmiṃścamūmukhyerākṣasāstenirudyamāḥ | rakṣaḥpatigṛhaṃgatvādhyānamūkatvamāsthitāḥ prāptāśśokārṇavaṃtīvraṃnissajñauivate'bhavan |

    CommanderinChief killed, those Rakshasas reduced to speechlessness went to the abode of their Lord and remained without consciousness.