Skip to main content
KarmaVaani

Kishkindha Kanda · Sarga 65

Kishkindha Kanda, Sarga 65

The Book of Kishkindha

  1. 4.65.1

    अथाङ्गदवचश्श्रुत्वा ते सर्वे वानरर्षभाः। स्वं स्वं गतौ समुत्साहमूचुस्तत्र यथाक्रमम्।।4.65.1।। गजो गवाक्षो गवयश्शरभो गन्धमादनः। मैन्दश्च द्विविदश्चैव सुषेणो जाम्बवां स्तथा।।4.65.2।।

    athāṅgadavacaśśrutvā te sarve vānararṣabhāḥ| svaṃ svaṃ gatau samutsāhamūcustatra yathākramam gajo gavākṣo gavayaśśarabho gandhamādanaḥ| maindaśca dvividaścaiva suṣeṇo jāmbavāṃ stathā

    Thereafter, on hearing Angada, all the leaders among the monkeys, Gaja, Gavaksha, Gavaya, Sarabha, Gandhamadana, Mainda, Dvivida, Sushena and Jambavan as well expressed one after the other their capability for leaping.

  2. 4.65.2

    अथाङ्गदवचश्श्रुत्वा ते सर्वे वानरर्षभाः। स्वं स्वं गतौ समुत्साहमूचुस्तत्र यथाक्रमम्।।4.65.1।। गजो गवाक्षो गवयश्शरभो गन्धमादनः। मैन्दश्च द्विविदश्चैव सुषेणो जाम्बवां स्तथा।।4.65.2।।

    athāṅgadavacaśśrutvā te sarve vānararṣabhāḥ| svaṃ svaṃ gatau samutsāhamūcustatra yathākramam gajo gavākṣo gavayaśśarabho gandhamādanaḥ| maindaśca dvividaścaiva suṣeṇo jāmbavāṃ stathā

    Thereafter, on hearing Angada, all the leaders among the monkeys, Gaja, Gavaksha, Gavaya, Sarabha, Gandhamadana, Mainda, Dvivida, Sushena and Jambavan as well expressed one after the other their capability for leaping.

  3. 4.65.3

    आबभाषे गजस्तत्र प्लवेयं दशयोजनम्। गवाक्षो योजननान्याह गमिष्यामीति विंशतिम्।।4.65.3।।

    ābabhāṣe gajastatra plaveyaṃ daśayojanam| gavākṣo yojananānyāha gamiṣyāmīti viṃśatim

    Gaja said he can leap ten yojanas and Gavaksha said he can go upto twenty yojanas.

  4. 4.65.4

    गवयो वानरस्तत्र वानरां स्तानुवाच ह। त्रिंशतं तु गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.4।। शरभस्तानुवाचाथ वानरान् वानरर्षभः। चत्वारिंशद्गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.5।। वानरस्तु महातेजा अब्रवीद्गन्धमादनः। योजनानां गमिष्यामि पञ्चाशत्तु न संशयः।।4.65.6।। मैन्दस्तु वानरस्तत्र वानरांस्तानुवाच ह। योजनानां परं षष्टिमहं प्लवितुमुत्सहे।।4.65.7।। ततस्तत्र महातेजा द्विविदः प्रत्यभाषत। गमिष्यामि न सन्देहस्सप्ततिं योजनान्यहम्।।4.65.8।। सुषेणस्तु महातेजा:प्रोक्तवान्हरिसत्तमान्। अशीतिं योजनानां तु प्लवेयं प्लवगेश्वराः।।4.65.9।।

    gavayo vānarastatra vānarāṃ stānuvāca ha| triṃśataṃ tu gamiṣyāmi yojanānāṃ plavaṅgamāḥ śarabhastānuvācātha vānarān vānararṣabhaḥ| catvāriṃśadgamiṣyāmi yojanānāṃ plavaṅgamāḥ vānarastu mahātejā abravīdgandhamādanaḥ| yojanānāṃ gamiṣyāmi pañcāśattu na saṃśayaḥ maindastu vānarastatra vānarāṃstānuvāca ha| yojanānāṃ paraṃ ṣaṣṭimahaṃ plavitumutsahe tatastatra mahātejā dvividaḥ pratyabhāṣata| gamiṣyāmi na sandehassaptatiṃ yojanānyaham suṣeṇastu mahātejā:proktavānharisattamān| aśītiṃ yojanānāṃ tu plaveyaṃ plavageśvarāḥ

    Then Gavaya said to the monkeys 'I can leap thirty yojanas Sarabha said 'I can leap forty yojanas' bright Ghandhamadana said 'I can leap as far as fifty yojanas without any doubt' Mainda said 'I can leap more than sixty yojanas' highly brilliant Dvivida said in turn, 'I can no doubt leap seventy yojanas ' brilliant and best of the monkeys Sushena declared 'I can leap across eighty yojanas'.

  5. 4.65.5

    गवयो वानरस्तत्र वानरां स्तानुवाच ह। त्रिंशतं तु गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.4।। शरभस्तानुवाचाथ वानरान् वानरर्षभः। चत्वारिंशद्गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.5।। वानरस्तु महातेजा अब्रवीद्गन्धमादनः। योजनानां गमिष्यामि पञ्चाशत्तु न संशयः।।4.65.6।। मैन्दस्तु वानरस्तत्र वानरांस्तानुवाच ह। योजनानां परं षष्टिमहं प्लवितुमुत्सहे।।4.65.7।। ततस्तत्र महातेजा द्विविदः प्रत्यभाषत। गमिष्यामि न सन्देहस्सप्ततिं योजनान्यहम्।।4.65.8।। सुषेणस्तु महातेजा:प्रोक्तवान्हरिसत्तमान्। अशीतिं योजनानां तु प्लवेयं प्लवगेश्वराः।।4.65.9।।

    gavayo vānarastatra vānarāṃ stānuvāca ha| triṃśataṃ tu gamiṣyāmi yojanānāṃ plavaṅgamāḥ śarabhastānuvācātha vānarān vānararṣabhaḥ| catvāriṃśadgamiṣyāmi yojanānāṃ plavaṅgamāḥ vānarastu mahātejā abravīdgandhamādanaḥ| yojanānāṃ gamiṣyāmi pañcāśattu na saṃśayaḥ maindastu vānarastatra vānarāṃstānuvāca ha| yojanānāṃ paraṃ ṣaṣṭimahaṃ plavitumutsahe tatastatra mahātejā dvividaḥ pratyabhāṣata| gamiṣyāmi na sandehassaptatiṃ yojanānyaham suṣeṇastu mahātejā:proktavānharisattamān| aśītiṃ yojanānāṃ tu plaveyaṃ plavageśvarāḥ

    Then Gavaya said to the monkeys 'I can leap thirty yojanas Sarabha said 'I can leap forty yojanas' bright Ghandhamadana said 'I can leap as far as fifty yojanas without any doubt' Mainda said 'I can leap more than sixty yojanas' highly brilliant Dvivida said in turn, 'I can no doubt leap seventy yojanas ' brilliant and best of the monkeys Sushena declared 'I can leap across eighty yojanas'.

  6. 4.65.6

    गवयो वानरस्तत्र वानरां स्तानुवाच ह। त्रिंशतं तु गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.4।। शरभस्तानुवाचाथ वानरान् वानरर्षभः। चत्वारिंशद्गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.5।। वानरस्तु महातेजा अब्रवीद्गन्धमादनः। योजनानां गमिष्यामि पञ्चाशत्तु न संशयः।।4.65.6।। मैन्दस्तु वानरस्तत्र वानरांस्तानुवाच ह। योजनानां परं षष्टिमहं प्लवितुमुत्सहे।।4.65.7।। ततस्तत्र महातेजा द्विविदः प्रत्यभाषत। गमिष्यामि न सन्देहस्सप्ततिं योजनान्यहम्।।4.65.8।। सुषेणस्तु महातेजा:प्रोक्तवान्हरिसत्तमान्। अशीतिं योजनानां तु प्लवेयं प्लवगेश्वराः।।4.65.9।।

    gavayo vānarastatra vānarāṃ stānuvāca ha| triṃśataṃ tu gamiṣyāmi yojanānāṃ plavaṅgamāḥ śarabhastānuvācātha vānarān vānararṣabhaḥ| catvāriṃśadgamiṣyāmi yojanānāṃ plavaṅgamāḥ vānarastu mahātejā abravīdgandhamādanaḥ| yojanānāṃ gamiṣyāmi pañcāśattu na saṃśayaḥ maindastu vānarastatra vānarāṃstānuvāca ha| yojanānāṃ paraṃ ṣaṣṭimahaṃ plavitumutsahe tatastatra mahātejā dvividaḥ pratyabhāṣata| gamiṣyāmi na sandehassaptatiṃ yojanānyaham suṣeṇastu mahātejā:proktavānharisattamān| aśītiṃ yojanānāṃ tu plaveyaṃ plavageśvarāḥ

    Then Gavaya said to the monkeys 'I can leap thirty yojanas Sarabha said 'I can leap forty yojanas' bright Ghandhamadana said 'I can leap as far as fifty yojanas without any doubt' Mainda said 'I can leap more than sixty yojanas' highly brilliant Dvivida said in turn, 'I can no doubt leap seventy yojanas ' brilliant and best of the monkeys Sushena declared 'I can leap across eighty yojanas'.

  7. 4.65.7

    गवयो वानरस्तत्र वानरां स्तानुवाच ह। त्रिंशतं तु गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.4।। शरभस्तानुवाचाथ वानरान् वानरर्षभः। चत्वारिंशद्गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.5।। वानरस्तु महातेजा अब्रवीद्गन्धमादनः। योजनानां गमिष्यामि पञ्चाशत्तु न संशयः।।4.65.6।। मैन्दस्तु वानरस्तत्र वानरांस्तानुवाच ह। योजनानां परं षष्टिमहं प्लवितुमुत्सहे।।4.65.7।। ततस्तत्र महातेजा द्विविदः प्रत्यभाषत। गमिष्यामि न सन्देहस्सप्ततिं योजनान्यहम्।।4.65.8।। सुषेणस्तु महातेजा:प्रोक्तवान्हरिसत्तमान्। अशीतिं योजनानां तु प्लवेयं प्लवगेश्वराः।।4.65.9।।

    gavayo vānarastatra vānarāṃ stānuvāca ha| triṃśataṃ tu gamiṣyāmi yojanānāṃ plavaṅgamāḥ śarabhastānuvācātha vānarān vānararṣabhaḥ| catvāriṃśadgamiṣyāmi yojanānāṃ plavaṅgamāḥ vānarastu mahātejā abravīdgandhamādanaḥ| yojanānāṃ gamiṣyāmi pañcāśattu na saṃśayaḥ maindastu vānarastatra vānarāṃstānuvāca ha| yojanānāṃ paraṃ ṣaṣṭimahaṃ plavitumutsahe tatastatra mahātejā dvividaḥ pratyabhāṣata| gamiṣyāmi na sandehassaptatiṃ yojanānyaham suṣeṇastu mahātejā:proktavānharisattamān| aśītiṃ yojanānāṃ tu plaveyaṃ plavageśvarāḥ

    Then Gavaya said to the monkeys 'I can leap thirty yojanas Sarabha said 'I can leap forty yojanas' bright Ghandhamadana said 'I can leap as far as fifty yojanas without any doubt' Mainda said 'I can leap more than sixty yojanas' highly brilliant Dvivida said in turn, 'I can no doubt leap seventy yojanas ' brilliant and best of the monkeys Sushena declared 'I can leap across eighty yojanas'.

  8. 4.65.8

    गवयो वानरस्तत्र वानरां स्तानुवाच ह। त्रिंशतं तु गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.4।। शरभस्तानुवाचाथ वानरान् वानरर्षभः। चत्वारिंशद्गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.5।। वानरस्तु महातेजा अब्रवीद्गन्धमादनः। योजनानां गमिष्यामि पञ्चाशत्तु न संशयः।।4.65.6।। मैन्दस्तु वानरस्तत्र वानरांस्तानुवाच ह। योजनानां परं षष्टिमहं प्लवितुमुत्सहे।।4.65.7।। ततस्तत्र महातेजा द्विविदः प्रत्यभाषत। गमिष्यामि न सन्देहस्सप्ततिं योजनान्यहम्।।4.65.8।। सुषेणस्तु महातेजा:प्रोक्तवान्हरिसत्तमान्। अशीतिं योजनानां तु प्लवेयं प्लवगेश्वराः।।4.65.9।।

    gavayo vānarastatra vānarāṃ stānuvāca ha| triṃśataṃ tu gamiṣyāmi yojanānāṃ plavaṅgamāḥ śarabhastānuvācātha vānarān vānararṣabhaḥ| catvāriṃśadgamiṣyāmi yojanānāṃ plavaṅgamāḥ vānarastu mahātejā abravīdgandhamādanaḥ| yojanānāṃ gamiṣyāmi pañcāśattu na saṃśayaḥ maindastu vānarastatra vānarāṃstānuvāca ha| yojanānāṃ paraṃ ṣaṣṭimahaṃ plavitumutsahe tatastatra mahātejā dvividaḥ pratyabhāṣata| gamiṣyāmi na sandehassaptatiṃ yojanānyaham suṣeṇastu mahātejā:proktavānharisattamān| aśītiṃ yojanānāṃ tu plaveyaṃ plavageśvarāḥ

    Then Gavaya said to the monkeys 'I can leap thirty yojanas Sarabha said 'I can leap forty yojanas' bright Ghandhamadana said 'I can leap as far as fifty yojanas without any doubt' Mainda said 'I can leap more than sixty yojanas' highly brilliant Dvivida said in turn, 'I can no doubt leap seventy yojanas ' brilliant and best of the monkeys Sushena declared 'I can leap across eighty yojanas'.

  9. 4.65.9

    गवयो वानरस्तत्र वानरां स्तानुवाच ह। त्रिंशतं तु गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.4।। शरभस्तानुवाचाथ वानरान् वानरर्षभः। चत्वारिंशद्गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.5।। वानरस्तु महातेजा अब्रवीद्गन्धमादनः। योजनानां गमिष्यामि पञ्चाशत्तु न संशयः।।4.65.6।। मैन्दस्तु वानरस्तत्र वानरांस्तानुवाच ह। योजनानां परं षष्टिमहं प्लवितुमुत्सहे।।4.65.7।। ततस्तत्र महातेजा द्विविदः प्रत्यभाषत। गमिष्यामि न सन्देहस्सप्ततिं योजनान्यहम्।।4.65.8।। सुषेणस्तु महातेजा:प्रोक्तवान्हरिसत्तमान्। अशीतिं योजनानां तु प्लवेयं प्लवगेश्वराः।।4.65.9।।

    gavayo vānarastatra vānarāṃ stānuvāca ha| triṃśataṃ tu gamiṣyāmi yojanānāṃ plavaṅgamāḥ śarabhastānuvācātha vānarān vānararṣabhaḥ| catvāriṃśadgamiṣyāmi yojanānāṃ plavaṅgamāḥ vānarastu mahātejā abravīdgandhamādanaḥ| yojanānāṃ gamiṣyāmi pañcāśattu na saṃśayaḥ maindastu vānarastatra vānarāṃstānuvāca ha| yojanānāṃ paraṃ ṣaṣṭimahaṃ plavitumutsahe tatastatra mahātejā dvividaḥ pratyabhāṣata| gamiṣyāmi na sandehassaptatiṃ yojanānyaham suṣeṇastu mahātejā:proktavānharisattamān| aśītiṃ yojanānāṃ tu plaveyaṃ plavageśvarāḥ

    Then Gavaya said to the monkeys 'I can leap thirty yojanas Sarabha said 'I can leap forty yojanas' bright Ghandhamadana said 'I can leap as far as fifty yojanas without any doubt' Mainda said 'I can leap more than sixty yojanas' highly brilliant Dvivida said in turn, 'I can no doubt leap seventy yojanas ' brilliant and best of the monkeys Sushena declared 'I can leap across eighty yojanas'.

  10. 4.65.10

    तेषां कथयतां तत्र सर्वांस्ताननुमान्य च। ततो वृद्धतमस्तेषां जाम्बवान्प्रत्यभाषत।।4.65.10।।

    teṣāṃ kathayatāṃ tatra sarvāṃstānanumānya ca| tato vṛddhatamasteṣāṃ jāmbavānpratyabhāṣata

    When the monkeys were talking (of their individual capacity) in that manner about their speed, Jambavan the oldest of the monkeys inferred (their capacity) and said:

  11. 4.65.11

    पूर्वमस्माकमप्यासीत्कश्चिद्गतिपराक्रमः। ते वयं वयसः पारमनुप्राप्तास्स्म साम्प्रतम्।।4.65.11।।

    pūrvamasmākamapyāsītkaścidgatiparākramaḥ| te vayaṃ vayasaḥ pāramanuprāptāssma sāmpratam

    'Earlier I was also very courageous, but now I have become old and reached the fag end of life.

  12. 4.65.12

    किन्तु नैवं गते शक्यमिदं कार्यमुपेक्षितुम्। यदर्थं कपिराजश्च रामश्च कृतनिश्चयौ।।4.65.12।।

    kintu naivaṃ gate śakyamidaṃ kāryamupekṣitum| yadarthaṃ kapirājaśca rāmaśca kṛtaniścayau

    'However in this situation, it is not possible for us to neglect (our task) as it is the order of the monkeyking and Rama who are determined to achieve the objective.

  13. 4.65.13

    साम्प्रतं कालभेदेन या गतिस्तां निबोधत। नवतिं योजनानां तु गमिष्यामि न संशयः।।4.65.13।।

    sāmprataṃ kālabhedena yā gatistāṃ nibodhata| navatiṃ yojanānāṃ tu gamiṣyāmi na saṃśayaḥ

    Know the extent of my leap as lessened by age: I can spring ninety yojanas, without doubt.

  14. 4.65.14

    तांश्च सर्वान्हरिश्रेष्ठाञ्जाम्बवान्पुनरब्रवीत्। न खल्वेतावदेवासीद्गमने मे पराक्रमः।।4.65.14।।

    tāṃśca sarvānhariśreṣṭhāñjāmbavānpunarabravīt| na khalvetāvadevāsīdgamane me parākramaḥ

    Jambavan, the distinguished among the monkeys again said, 'My strength to leap into the sky was not only that much (I was stronger in my youth and could cover longer distances)'

  15. 4.65.15

    मया महाबलेश्चैव यज्ञे विष्णुस्सनातनः। प्रदक्षिणीकृतः पूर्वं क्रममाणस्त्रिविक्रमम्।।4.65.15।।

    mayā mahābaleścaiva yajñe viṣṇussanātanaḥ| pradakṣiṇīkṛtaḥ pūrvaṃ kramamāṇastrivikramam

    'In the past, at the time of the wellknown yagna (of king Bali) I was very strong. I circumambulated the eternal Vishnu while he was taking three strides (in his incarnation of Trivikrama Vamana.)

  16. 4.65.16

    स इदानीमहं वृद्धः प्लवने मन्दविक्रमः। यौवने च तदाऽसीन्मे बलमप्रतिमं परैः।।4.65.16।।

    sa idānīmahaṃ vṛddhaḥ plavane mandavikramaḥ| yauvane ca tadā'sīnme balamapratimaṃ paraiḥ

    'Having grown old I do not have the same courage. In my youth my prowess was incomparable and none could excel me.

  17. 4.65.17

    सम्प्रत्येतावतीं शक्तिं गमने तर्कयाम्यहम्। नैतावता हि संसिद्धिः कार्यस्यास्य भविष्यति।।4.65.17।।

    sampratyetāvatīṃ śaktiṃ gamane tarkayāmyaham| naitāvatā hi saṃsiddhiḥ kāryasyāsya bhaviṣyati

    'I guess that at this time I do not have the capacity to fly to that extent. Achieving the objective is out of question with this much of energy.

  18. 4.65.18

    अथोत्तरमुदारार्थमब्रवीदङ्गदस्तदा। अनुमान्य तथा प्राज्ञो जाम्बवन्तं महाकपिम्।।4.65.18।।

    athottaramudārārthamabravīdaṅgadastadā| anumānya tathā prājño jāmbavantaṃ mahākapim

    'Then the wise Angada said to great Jambavan, in a gentle manner about his own strength.

  19. 4.65.19

    अहमेतद्गमिष्यामि योजनानां शतं महत्। निवर्तने तु मे शक्तिस्स्यान्न वेति न निश्चितम्।।4.65.19।।

    ahametadgamiṣyāmi yojanānāṃ śataṃ mahat| nivartane tu me śaktissyānna veti na niścitam

    'I can certainly go to a distance of a hundred yojanas. However, I cannot say whether I will have enough capacity to return?

  20. 4.65.20

    तमुवाच हरिश्रेष्ठं जाम्बवान्वाक्यकोविदः। ज्ञायते गमने शक्तिस्तव हर्यृक्षसत्तम।।4.65.20।।

    tamuvāca hariśreṣṭhaṃ jāmbavānvākyakovidaḥ| jñāyate gamane śaktistava haryṛkṣasattama

    Jambavan who was skilful in speech spoke to that great Angada, 'O leader among monkeys and bears your energy to cover this distance is wellknown to us'.

  21. 4.65.21

    कामं शतं सहस्रं वा न ह्येष विधिरुच्यते। योजनानां भवान् शक्तो गन्तुं प्रतिनिवर्तितुम्।।4.65.21।।

    kāmaṃ śataṃ sahasraṃ vā na hyeṣa vidhirucyate| yojanānāṃ bhavān śakto gantuṃ pratinivartitum

    'You can go upto even a hundred thousand yojanas and have the required energy to return also. But it is not proper to send you (because you are the heir apparent).

  22. 4.65.22

    न हि प्रेषयिता तात स्वामी प्रेष्यः कथञ्चन। भवताऽयं जनस्सर्वः प्रेष्यः प्लवगसत्तम।।4.65.22।।

    na hi preṣayitā tāta svāmī preṣyaḥ kathañcana| bhavatā'yaṃ janassarvaḥ preṣyaḥ plavagasattama

    Dear one, one who issues orders is a master and is never himself the one sent; best of monkeys, this whole assembly is yours to dispatch.

  23. 4.65.23

    भवान्कळत्रमस्माकं स्वामिभावे व्यवस्थितः। स्वामी कळत्रं सैन्यस्य गतिरेषा परन्तप।।4.65.23।।

    bhavānkaḻatramasmākaṃ svāmibhāve vyavasthitaḥ| svāmī kaḻatraṃ sainyasya gatireṣā parantapa

    'O scorcher of enemies, you are established as the commander of the army and it is proper for us to protect you as we protect our wives.

  24. 4.65.24

    अपि चैतस्य कार्यस्य भवान्मूलमरिन्दम। तस्मात्कळत्रवत्तात प्रतिपाल्यस्सदा भवान्।।4.65.24।।

    api caitasya kāryasya bhavānmūlamarindama| tasmātkaḻatravattāta pratipālyassadā bhavān

    'O subduer of enemies in acomplishing this task you are the root. O dear therefore you should always be taken care of by us just like the wife looked after.

  25. 4.65.25

    मूलमर्थस्य संरक्ष्यमेष कार्यविदां नयः। मूले सति हि सिद्ध्यन्ति गुणा फलो पुष्पोदयाः।।4.65.25।।

    mūlamarthasya saṃrakṣyameṣa kāryavidāṃ nayaḥ| mūle sati hi siddhyanti guṇā phalo puṣpodayāḥ

    'The root of any objective should be protected well. This is the basis of an accomplisher. Only when the roots are intact, the trees have the ability to yield flowers and fruits.

  26. 4.65.26

    तद्भवानस्य कार्यस्य साधने सत्यविक्रम। बुद्धिविक्रमसम्पन्नो हेतुरत्र परन्तप।।4.65.26।।

    tadbhavānasya kāryasya sādhane satyavikrama| buddhivikramasampanno heturatra parantapa

    'O warrior of proven valour O subduer of enemies in achieving this objective you are the source, being endowed with valour and wisdom.

  27. 4.65.27

    गुरुश्च गुरुपुत्रश्च त्वं हि नः कपिसत्तम। भवन्तमाश्रित्य वयं समर्था ह्यर्थसाधने।।4.65.27।।

    guruśca guruputraśca tvaṃ hi naḥ kapisattama| bhavantamāśritya vayaṃ samarthā hyarthasādhane

    'O best of monkeys you are the son of my guide (Vali) and respectable. We will be capable of accomplishing the goal only under your protection and guidance.

  28. 4.65.28

    उक्तवाक्यं महाप्राज्ञं जाम्बवन्तं महाकपिः। प्रत्युवाचोत्तरं वाक्यं वालिसूनुरथाङ्गदः।।4.65.28।।

    uktavākyaṃ mahāprājñaṃ jāmbavantaṃ mahākapiḥ| pratyuvācottaraṃ vākyaṃ vālisūnurathāṅgadaḥ

    Jambavan, the wise monkey having said that, Angada, the great son of Vali, replied:

  29. 4.65.29

    यदि नाहं गमिष्यामि नान्यो वानरपुङ्गवः। पुनः खल्विदमस्माभिः कार्यं प्रायोपवेशनम्।।4.65.29।।

    yadi nāhaṃ gamiṣyāmi nānyo vānarapuṅgavaḥ| punaḥ khalvidamasmābhiḥ kāryaṃ prāyopaveśanam

    'If I do not go and no other monkey leader goes, then we have to resort to fasting unto death once again.

  30. 4.65.30

    न ह्यकृत्वा हरिपतेस्सन्देशं तस्य धीमतः। तत्रापि गत्वा प्राणानां पश्यामि परिरक्षणम्।।4.65.30।।

    na hyakṛtvā haripatessandeśaṃ tasya dhīmataḥ| tatrāpi gatvā prāṇānāṃ paśyāmi parirakṣaṇam

    'If I do not fulfil the objective of the wise king of monkeys I cannot save my life even after returning there (Kishkinda).

  31. 4.65.31

    स हि प्रसादे चात्यर्थं कोपे च हरिरीश्वरः। अतीत्य तस्य सन्देशं विनाशो गमने भवेत्।।4.65.31।।

    sa hi prasāde cātyarthaṃ kope ca harirīśvaraḥ| atītya tasya sandeśaṃ vināśo gamane bhavet

    'The monkey king has the authority to shower grace or give vent to his anger. If we go without fulfilling the task we will face destruction.

  32. 4.65.32

    तद्यथा ह्यस्य कार्यस्य न भवत्यन्यथा गतिः। तद्भवानेव दृष्टार्थस्सञ्चिन्तयितु मर्हति।।4.65.32।।

    tadyathā hyasya kāryasya na bhavatyanyathā gatiḥ| tadbhavāneva dṛṣṭārthassañcintayitu marhati

    'Therefore, think over well so that we do not fail ultimately. You have a vision.You should suggest means by which this mission does not misfire.'

  33. 4.65.33

    सोऽङ्गदेन तदा वीरः प्रत्युक्तः प्लवगर्षभः। जाम्बवानुत्तरं वाक्यं प्रोवाचेदं ततोऽङ्गदम्।।4.65.33।।

    so'ṅgadena tadā vīraḥ pratyuktaḥ plavagarṣabhaḥ| jāmbavānuttaraṃ vākyaṃ provācedaṃ tato'ṅgadam

    On listening to Angada's words, Jambavan, the bull among monkeys, replied this way:

  34. 4.65.34

    अस्य ते वीर कार्यस्य न किञ्चित्परिहीयते। एष सञ्चोदयाम्येनं यः कार्यं साधयिष्यति।।4.65.34।।

    asya te vīra kāryasya na kiñcitparihīyate| eṣa sañcodayāmyenaṃ yaḥ kāryaṃ sādhayiṣyati

    'O hero this work will not be balked. I will now inspire one who can achieve this task.'