Kishkindha Kanda · Sarga 47
Kishkindha Kanda, Sarga 47
The Book of Kishkindha
4.47.1
दर्शनार्थं तु वैदेह्यास्सर्वतः कपियूधपाः। व्यादिष्टाः कपिराजेन यथोक्तं जग्मुरञ्जसा।।4.47.1।।
darśanārthaṃ tu vaidehyāssarvataḥ kapiyūdhapāḥ| vyādiṣṭāḥ kapirājena yathoktaṃ jagmurañjasā
The leaders of vanara troops went fast in all directions to look for Vaidehi following the instructions of the king of vanaras.
4.47.2
सरांसि सरित काक्षानाकाशं नगराणि च। नदीदुर्गांस्तथा शैलान्विचिन्वन्ति समन्ततः।।4.47.2।।
sarāṃsi sarita kākṣānākāśaṃ nagarāṇi ca| nadīdurgāṃstathā śailānvicinvanti samantataḥ
They went looking everywhere in the tanks, in the bottom of rivers, in towns, in the sky and similarly in inaccessible rivers, mountains, and forts surrounded by rivers.
4.47.3
सुग्रीवेण समाख्यातास्सर्वे वानरयूथपाः। प्रदेशान्प्रविचिन्वन्ति सशैलवनकाननान्।।4.47.3।।
sugrīveṇa samākhyātāssarve vānarayūthapāḥ| pradeśānpravicinvanti saśailavanakānanān
The troop leaders of the monkeys instructed by Sugriva searched in all places including mountains and forests.
4.47.4
विचित्य दिवसं सर्वे सीताधिगमने धृताः। समायान्ति स्म मेदिन्यां निशाकालेषु वानराः।।4.47.4।।
vicitya divasaṃ sarve sītādhigamane dhṛtāḥ| samāyānti sma medinyāṃ niśākāleṣu vānarāḥ
The monkeys used to search for Sita all day determinedly and at night assemble at one place.
4.47.5
सर्वर्तुकमान् देशेषु वानारास्सफलद्रुमान्। आसाद्य रजनीं शय्यां चक्रुस्सर्वेष्वहस्सु ते।।4.47.5।।
sarvartukamān deśeṣu vānārāssaphaladrumān| āsādya rajanīṃ śayyāṃ cakrussarveṣvahassu te
The monkeys would search all day and by night reach for rest the branches of the trees that bear fruits in all seasons.
4.47.6
तदहः प्रथमं कृत्वा मासे प्रश्रवणं गताः। कपिराजेन सङ्गम्य निराशाः कपियूधपाः।।4.47.6।।
tadahaḥ prathamaṃ kṛtvā māse praśravaṇaṃ gatāḥ| kapirājena saṅgamya nirāśāḥ kapiyūdhapāḥ
The monkey leaders thus spent a month doing what they did daily and returning disappointed, met the monkey king on mount Prasravana.
4.47.7
विचित्य तु दिशं पूर्वां यथोक्तां सचिवैस्सह। अदृष्ट्वा विनतस्सीतामाजगाम महाबलः।।4.47.7।।
vicitya tu diśaṃ pūrvāṃ yathoktāṃ sacivaissaha| adṛṣṭvā vinatassītāmājagāma mahābalaḥ
Having searched for Sita as instructed by Sugriva, powerful Vinita returned along with the ministers unable to find Sita.
4.47.8
उत्तरां च दिशं सर्वां विचित्य स महाकपिः। आगतस्सह सैन्येन वीरश्शतवलिस्तदा।।4.47.8।।
uttarāṃ ca diśaṃ sarvāṃ vicitya sa mahākapiḥ| āgatassaha sainyena vīraśśatavalistadā
Then the great monkey hero Satabali came back from the northern direction along with the army after searching in vain for Sita.
4.47.9
सुषेणः पश्चिमा माशां विचित्य सह वानरैः। समेत्य मासे सम्पूर्णे सुग्रीवमुपचक्रमे।।4.47.9।।
suṣeṇaḥ paścimā māśāṃ vicitya saha vānaraiḥ| sametya māse sampūrṇe sugrīvamupacakrame
Sushena searched for a full month in the western quarter along with the monkeys and returned to report to Sugriva.
4.47.10
तं प्रस्रवणपृष्ठस्थं समासाद्याभिवाद्य च। आसीनं सह रामेण सुग्रीवमिदमब्रवीत्।।4.47.10।।
taṃ prasravaṇapṛṣṭhasthaṃ samāsādyābhivādya ca| āsīnaṃ saha rāmeṇa sugrīvamidamabravīt
Sushena came to Sugriva, seated with Rama at Prasravana mountain, offered salutations and spoke:
4.47.11
विचिताः पर्वतास्सर्वे वनानि गहनानि च। निम्नगास्सागरान्ताश्च सर्वे जनपदाश्च ये।।4.47.11।।
vicitāḥ parvatāssarve vanāni gahanāni ca| nimnagāssāgarāntāśca sarve janapadāśca ye
'We searched for her in the mountains, in inaccessible forests, in rivers and seas and also the countryside.
4.47.12
गुहाश्च विचितास्सर्वास्त्वया याः परिकीर्तिताः। विचिताश्च महागुल्मा लताविततसन्तताः।।4.47.12।।
guhāśca vicitāssarvāstvayā yāḥ parikīrtitāḥ| vicitāśca mahāgulmā latāvitatasantatāḥ
'We searched for her in the caves, in places filled with extensive vines and huge bushes and in all places mentioned by you.
4.47.13
गहनेषु च देशेषु दुर्गेषु विषमेषु च। सत्त्वान्यतिप्रमाणानि विचितानि हतानि च।।4.47.13।। ये चैव गहना देशा विचितास्ते पुनः पुनः।
gahaneṣu ca deśeṣu durgeṣu viṣameṣu ca| sattvānyatipramāṇāni vicitāni hatāni ca ye caiva gahanā deśā vicitāste punaḥ punaḥ|
'We searched again and again the interior, inaccessible and uneven locations,and killed huge animals. We searched in regions difficult to penetrate.
4.47.14
उदारसत्त्वाभिजनो महात्मा स मैथिलीं द्रक्ष्यति वानरेन्द्रः। दिशं तु यामेव गता तु सीता तामास्थितोवायुसुतो हनूमान्।।4.47.14।।
udārasattvābhijano mahātmā sa maithilīṃ drakṣyati vānarendraḥ| diśaṃ tu yāmeva gatā tu sītā tāmāsthitovāyusuto hanūmān
'O king of monkeys we hope, his exhalted highness, the mighty vanara, son of the Windgod, Hanuman has gone in the direction in which Maithili has been carried off. He alone will find Sita and come back.' इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे सप्तचत्वारिंशस्सर्गः।। Thus ends the fortyseventh sarga in Kishkindakanda of the first epic, the Holy Ramayana composed by sage Valmiki.