Aranya Kanda · Sarga 26
Aranya Kanda, Sarga 26
The Book of the Forest
3.26.1
दूषणस्तु स्वकं सैन्यं हन्यमानं निरीक्ष्य सः। सन्दिदेश महाबाहुर्भीमवेगान्दुरासदान्।।3.26.1।। राक्षसान्पञ्चसहस्रान्समरेष्वनिवर्तिनः।
dūṣaṇastu svakaṃ sainyaṃ hanyamānaṃ nirīkṣya saḥ| sandideśa mahābāhurbhīmavegāndurāsadān rākṣasānpañcasahasrānsamareṣvanivartinaḥ|
Mightyarmed Dusana saw the army getting killed in war. He led the forces of five thousand demons, dreadfuly quick at fighting, dangeous to face and who will not beat a retreat.
3.26.2
ते शूलैः पट्टिशैः खङ्गै शिलावर्षैर्द्रुमैरपि।।3.26.2।। शरवर्षैरविच्छिन्नं ववर्षुस्तं समन्ततः।
te śūlaiḥ paṭṭiśaiḥ khaṅgai śilāvarṣairdrumairapi śaravarṣairavicchinnaṃ vavarṣustaṃ samantataḥ|
The demons continuously hurled at him (Rama) spears and swords and rained stones, trees and arrows from all sides
3.26.3
स दृमाणां शिलानां च वर्षं प्राणहरं महत्।।3.26.3।। प्रतिजग्राह धर्मात्मा राघवस्तीक्ष्णसायकैः।
sa dṛmāṇāṃ śilānāṃ ca varṣaṃ prāṇaharaṃ mahat pratijagrāha dharmātmā rāghavastīkṣṇasāyakaiḥ|
Righteous Rama, retaliated with his sharp arrows such as the rain of trees and stones, the mighty destroyers of life.
3.26.4
प्रतिगृह्य च तद्वर्षं निमीलित इवर्षभः।।3.26.4।। रामः क्रोधं परं भेजे वधार्थं सर्वरक्षसाम्।
pratigṛhya ca tadvarṣaṃ nimīlita ivarṣabhaḥ rāmaḥ krodhaṃ paraṃ bheje vadhārthaṃ sarvarakṣasām|
Rama retaliated in great anger to kill without caring for the shower of weapons like a bull with its eyes closed.
3.26.5
ततः क्रोधसमाविष्टः प्रदीप्त इव तेजसा।।3.26.5।। शरैरवाकिरत्सैन्यं सर्वतस्सहदूषणम्।
tataḥ krodhasamāviṣṭaḥ pradīpta iva tejasā śarairavākiratsainyaṃ sarvatassahadūṣaṇam|
Overpowered by anger, Rama, with a blazing glow, covered Dusana and his army with his arrows.
3.26.6
ततस्सेनापतिः क्रुद्धो दूषणश्शत्रुदूषणः।।3.26.6।। शरैरशनिकल्पैस्तं राघवं समवाकिरत्।
tatassenāpatiḥ kruddho dūṣaṇaśśatrudūṣaṇaḥ śarairaśanikalpaistaṃ rāghavaṃ samavākirat|
Thereafter Dusana, chief of the army, angrily released at Rama equally powerful arrows comparable to thunderbolt.
3.26.7
ततो रामस्सुसङ्कृद्धः क्षुरेणास्य महद्धनुः।।3.26.7।। चिच्छेद समरे वीरश्चतुर्भिश्चतुरो हयान्।
tato rāmassusaṅkṛddhaḥ kṣureṇāsya mahaddhanuḥ ciccheda samare vīraścaturbhiścaturo hayān|
Heroic Rama, mighty angry, then, broke the big bow of Dusana, with his swordlike arrow. And with a series of four arrows cut his four horses to pieces.
3.26.8
हत्वा चाश्वान्शरैस्तीक्ष्णैरर्धचन्द्रेण सारथेः।।3.26.8।। शिरो जहार तद्रक्षस्त्रिभिर्विव्याध वक्षसि।
hatvā cāśvānśaraistīkṣṇairardhacandreṇa sāratheḥ śiro jahāra tadrakṣastribhirvivyādha vakṣasi|
After killing the horses with sharp arrows Rama severed the charioteer's head with an arrow of the shape of the crescent moon and pierced Dusana's chest with a set of three arrows.
3.26.9
स च्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः।।3.26.9।। जग्राह गिरिशृङ्गाभं परिघं रोमहर्षणम्। वेष्टितं काञ्चनैः पट्टैर्देवसैन्यप्रमर्दनम्।।3.26.10।। आयसैश्शङ्कुभिस्तीक्ष्णैः कीर्णं परवसोक्षितम्। वज्राशनिसमस्पर्शं परगोपुरदारणम्।।3.26.11।।
sa cchinnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ jagrāha giriśṛṅgābhaṃ parighaṃ romaharṣaṇam| veṣṭitaṃ kāñcanaiḥ paṭṭairdevasainyapramardanam āyasaiśśaṅkubhistīkṣṇaiḥ kīrṇaṃ paravasokṣitam| vajrāśanisamasparśaṃ paragopuradāraṇam
With his bow and chariot broken, charioteer and horses killed, Dusana took up a spear in his hand that appeared like a huge mountain top. Bound by golden bands, covered the iron nails, wetted with the enemy's marrow it created a horripilation. It appeared as though it could crush the army of gods and render the enemy powerless. It carried the killing touch of the thunderbolt and could break open the enemy's fort.
3.26.10
स च्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः।।3.26.9।। जग्राह गिरिशृङ्गाभं परिघं रोमहर्षणम्। वेष्टितं काञ्चनैः पट्टैर्देवसैन्यप्रमर्दनम्।।3.26.10।। आयसैश्शङ्कुभिस्तीक्ष्णैः कीर्णं परवसोक्षितम्। वज्राशनिसमस्पर्शं परगोपुरदारणम्।।3.26.11।।
sa cchinnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ jagrāha giriśṛṅgābhaṃ parighaṃ romaharṣaṇam| veṣṭitaṃ kāñcanaiḥ paṭṭairdevasainyapramardanam āyasaiśśaṅkubhistīkṣṇaiḥ kīrṇaṃ paravasokṣitam| vajrāśanisamasparśaṃ paragopuradāraṇam
With his bow and chariot broken, charioteer and horses killed, Dusana took up a spear in his hand that appeared like a huge mountain top. Bound by golden bands, covered the iron nails, wetted with the enemy's marrow it created a horripilation. It appeared as though it could crush the army of gods and render the enemy powerless. It carried the killing touch of the thunderbolt and could break open the enemy's fort.
3.26.11
स च्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः।।3.26.9।। जग्राह गिरिशृङ्गाभं परिघं रोमहर्षणम्। वेष्टितं काञ्चनैः पट्टैर्देवसैन्यप्रमर्दनम्।।3.26.10।। आयसैश्शङ्कुभिस्तीक्ष्णैः कीर्णं परवसोक्षितम्। वज्राशनिसमस्पर्शं परगोपुरदारणम्।।3.26.11।।
sa cchinnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ jagrāha giriśṛṅgābhaṃ parighaṃ romaharṣaṇam| veṣṭitaṃ kāñcanaiḥ paṭṭairdevasainyapramardanam āyasaiśśaṅkubhistīkṣṇaiḥ kīrṇaṃ paravasokṣitam| vajrāśanisamasparśaṃ paragopuradāraṇam
With his bow and chariot broken, charioteer and horses killed, Dusana took up a spear in his hand that appeared like a huge mountain top. Bound by golden bands, covered the iron nails, wetted with the enemy's marrow it created a horripilation. It appeared as though it could crush the army of gods and render the enemy powerless. It carried the killing touch of the thunderbolt and could break open the enemy's fort.
3.26.12
तं महोरगसङ्काशं प्रगृह्य परिघं रणे। दूषणोऽभ्यद्रवद्रामं क्रूरकर्मा निशाचरः।।3.26.12।।
taṃ mahoragasaṅkāśaṃ pragṛhya parighaṃ raṇe| dūṣaṇo'bhyadravadrāmaṃ krūrakarmā niśācaraḥ
With the spear that looked like a mighty serpent, Dusana, the cruel demon, advanced towards Rama.
3.26.13
तस्याभिपतमानस्य दूषणस्य स राघवः। द्वाभ्यां शराभ्यां चिच्छेद सहस्ताभरणौ भुजौ।।3.26.13।।
tasyābhipatamānasya dūṣaṇasya sa rāghavaḥ| dvābhyāṃ śarābhyāṃ ciccheda sahastābharaṇau bhujau
Seeing Dusana going to pounce upon him, Rama cut off with two arrows both his arms adorned with armlets.
3.26.14
भ्रष्टस्तस्य महाकायः पपात रणमूर्धनि। परिघश्छिन्नहस्तस्य शक्रध्वज इवाग्रतः।।3.26.14।।
bhraṣṭastasya mahākāyaḥ papāta raṇamūrdhani| parighaśchinnahastasya śakradhvaja ivāgrataḥ
With the hands amputated, his huge spear, like the banner of Indra, slipped off his hands and fell down on the ground on the battle front.
3.26.15
स कराभ्यां विकीर्णाभ्यां पपात भुवि दूषणः। विषाणाभ्यां विशीर्णाभ्यां मनस्वीव महागजः।।3.26.15।।
sa karābhyāṃ vikīrṇābhyāṃ papāta bhuvi dūṣaṇaḥ| viṣāṇābhyāṃ viśīrṇābhyāṃ manasvīva mahāgajaḥ
Dusana fell down on the ground with broken hands like a proud elephant with both his tusks shattered.
3.26.16
तं दृष्ट्वा पतितं भूमौ दूषणं निहतं रणे। साधुसाध्विति काकुत्स्थं सर्वभूतान्यपूजयन्।।3.26.16।।
taṃ dṛṣṭvā patitaṃ bhūmau dūṣaṇaṃ nihataṃ raṇe| sādhusādhviti kākutsthaṃ sarvabhūtānyapūjayan
Seeing Dusaana collapse dead on the ground, all beings hailed Rama, saying, 'Well done, well done'.
3.26.17
एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धास्त्रयः सेनाग्रयायिनः। संहृत्याभ्यद्रवन् रामं मृत्युपाशावपाशिताः।।3.26.17।। महाकपालः स्थूलाक्षः प्रमाथी च महाबलः।
etasminnantare kruddhāstrayaḥ senāgrayāyinaḥ| saṃhṛtyābhyadravan rāmaṃ mṛtyupāśāvapāśitāḥ mahākapālaḥ sthūlākṣaḥ pramāthī ca mahābalaḥ|
Meanwhile all the three army chiefs, Mahakapala, Sthulaksha, and the mighty Pramathi ran towards Rama in anger, bound (as though) by the noose of death.
3.26.18
महाकपालो विपुलं शूलमुद्यम्य राक्षसः।।3.26.18।। स्थूलाक्षः पट्टिसं गृह्य प्रमाथी च परश्वधम्।
mahākapālo vipulaṃ śūlamudyamya rākṣasaḥ sthūlākṣaḥ paṭṭisaṃ gṛhya pramāthī ca paraśvadham|
Mahakapala had a huge spear, Sthulaksha, a sharpedged spear and Pramathi, a battleaxe.
3.26.19
दृष्ट्वैवापततस्तूर्णं राघवस्सायकैश्शितैः।।3.26.19।। तीक्ष्णाग्रैः प्रतिजग्राह सम्प्राप्तानतिथीनिव।
dṛṣṭvaivāpatatastūrṇaṃ rāghavassāyakaiśśitaiḥ tīkṣṇāgraiḥ pratijagrāha samprāptānatithīniva|
On seeing them rushing to attack him with sharp weapons, Rama received them quickly with pointed arrows as though they were guests.
3.26.20
महाकपालस्य शिरश्चिच्छेद परमेषुभिः।।3.26.20।। असङ्ख्येयैस्तु बाणौघैः प्रममाथ प्रमाथिनम्। स पपात हतो भूमौ विटपीव महाद्रुमः।।3.26.21।।
mahākapālasya śiraściccheda parameṣubhiḥ asaṅkhyeyaistu bāṇaughaiḥ pramamātha pramāthinam| sa papāta hato bhūmau viṭapīva mahādrumaḥ
Mahakapala's head was cut to pieces with sharp arrows and Pramathi was killed with a countless series of arrows. Pramathi's body, like a huge tree with many branches collapsed on the ground.
3.26.21
महाकपालस्य शिरश्चिच्छेद परमेषुभिः।।3.26.20।। असङ्ख्येयैस्तु बाणौघैः प्रममाथ प्रमाथिनम्। स पपात हतो भूमौ विटपीव महाद्रुमः।।3.26.21।।
mahākapālasya śiraściccheda parameṣubhiḥ asaṅkhyeyaistu bāṇaughaiḥ pramamātha pramāthinam| sa papāta hato bhūmau viṭapīva mahādrumaḥ
Mahakapala's head was cut to pieces with sharp arrows and Pramathi was killed with a countless series of arrows. Pramathi's body, like a huge tree with many branches collapsed on the ground.
3.26.22
स्थूलाक्षस्याक्षिणी तीक्ष्णैः पूरयामास सायकैः। दूषणस्यानुगान्पञ्चसहस्रान्कुपितः क्षणात्।।3.26.22।। बाणौघैः पञ्चसाहस्रैरनयद्यमसादनम्।
sthūlākṣasyākṣiṇī tīkṣṇaiḥ pūrayāmāsa sāyakaiḥ| dūṣaṇasyānugānpañcasahasrānkupitaḥ kṣaṇāt bāṇaughaiḥ pañcasāhasrairanayadyamasādanam|
Rama filled the eyes of Sthulaksha with sharp arrows, and in anger shot five thousand arrows at the five thousand followers of Dusana in a moment and sent them to the abode of Yama.
3.26.23
दूषणं निहतं दृष्ट्वा तस्य चैव पदानुगान्।।3.26.23।। व्यादिदेश खरः क्रुद्धः सेनाध्यक्षान्महाबलान्।
dūṣaṇaṃ nihataṃ dṛṣṭvā tasya caiva padānugān vyādideśa kharaḥ kruddhaḥ senādhyakṣānmahābalān|
Seeing Dusana and his followers killed, enraged Khara commanded his extremely strong army chiefs this way:
3.26.24
अयं विनिहतस्संख्ये दूषणस्सपदानुगः।।3.26.24।। महत्या सेनया सार्धं युद्ध्वा रामं कुमानुषम्। शस्त्रैर्नानाविधाकारैर्हनध्वं सर्वराक्षसाः।।3.26.25।।
ayaṃ vinihatassaṃkhye dūṣaṇassapadānugaḥ mahatyā senayā sārdhaṃ yuddhvā rāmaṃ kumānuṣam| śastrairnānāvidhākārairhanadhvaṃ sarvarākṣasāḥ
Dusana and his followers are killed in the battle. You, all the demons, along with your great army and different kinds of weapons should kill that wicked human being, Rama.
3.26.25
अयं विनिहतस्संख्ये दूषणस्सपदानुगः।।3.26.24।। महत्या सेनया सार्धं युद्ध्वा रामं कुमानुषम्। शस्त्रैर्नानाविधाकारैर्हनध्वं सर्वराक्षसाः।।3.26.25।।
ayaṃ vinihatassaṃkhye dūṣaṇassapadānugaḥ mahatyā senayā sārdhaṃ yuddhvā rāmaṃ kumānuṣam| śastrairnānāvidhākārairhanadhvaṃ sarvarākṣasāḥ
Dusana and his followers are killed in the battle. You, all the demons, along with your great army and different kinds of weapons should kill that wicked human being, Rama.
3.26.26
एवमुक्त्वा खरः क्रुद्धो राममेवाभिदुद्रुवे। श्येनगामी पृथुग्रीवो यज्ञशत्रुर्विहङ्गमः।।3.26.26।। दुर्जयः करवीराक्षः परुषः कालकार्मुकः। मेघमाली महामाली सर्पास्यो रुधिराशनः।।3.26.27।। द्वादशैते महावीर्या बलाध्यक्षास्ससैनिकाः। राममेवाभ्यधावन्त विसृजन्तश्शरोत्तमान्।।3.26.28।।
evamuktvā kharaḥ kruddho rāmamevābhidudruve| śyenagāmī pṛthugrīvo yajñaśatrurvihaṅgamaḥ durjayaḥ karavīrākṣaḥ paruṣaḥ kālakārmukaḥ| meghamālī mahāmālī sarpāsyo rudhirāśanaḥ dvādaśaite mahāvīryā balādhyakṣāssasainikāḥ| rāmamevābhyadhāvanta visṛjantaśśarottamān
Having spoken thus, angry Khara ran towards Rama. Syenagami, Pruthugriva, Yajnasatru, Vihanga, Durjaya, Karaveeraksha, Parusha, Kalakarmuka, Meghamali, Mahamali, Sarpasya, Rudhirasanaall these twelve valiant army chiefs along with their forces rushed towards Rama, releasing the sharpest arrows at him.
3.26.27
एवमुक्त्वा खरः क्रुद्धो राममेवाभिदुद्रुवे। श्येनगामी पृथुग्रीवो यज्ञशत्रुर्विहङ्गमः।।3.26.26।। दुर्जयः करवीराक्षः परुषः कालकार्मुकः। मेघमाली महामाली सर्पास्यो रुधिराशनः।।3.26.27।। द्वादशैते महावीर्या बलाध्यक्षास्ससैनिकाः। राममेवाभ्यधावन्त विसृजन्तश्शरोत्तमान्।।3.26.28।।
evamuktvā kharaḥ kruddho rāmamevābhidudruve| śyenagāmī pṛthugrīvo yajñaśatrurvihaṅgamaḥ durjayaḥ karavīrākṣaḥ paruṣaḥ kālakārmukaḥ| meghamālī mahāmālī sarpāsyo rudhirāśanaḥ dvādaśaite mahāvīryā balādhyakṣāssasainikāḥ| rāmamevābhyadhāvanta visṛjantaśśarottamān
Having spoken thus, angry Khara ran towards Rama. Syenagami, Pruthugriva, Yajnasatru, Vihanga, Durjaya, Karaveeraksha, Parusha, Kalakarmuka, Meghamali, Mahamali, Sarpasya, Rudhirasanaall these twelve valiant army chiefs along with their forces rushed towards Rama, releasing the sharpest arrows at him.
3.26.28
एवमुक्त्वा खरः क्रुद्धो राममेवाभिदुद्रुवे। श्येनगामी पृथुग्रीवो यज्ञशत्रुर्विहङ्गमः।।3.26.26।। दुर्जयः करवीराक्षः परुषः कालकार्मुकः। मेघमाली महामाली सर्पास्यो रुधिराशनः।।3.26.27।। द्वादशैते महावीर्या बलाध्यक्षास्ससैनिकाः। राममेवाभ्यधावन्त विसृजन्तश्शरोत्तमान्।।3.26.28।।
evamuktvā kharaḥ kruddho rāmamevābhidudruve| śyenagāmī pṛthugrīvo yajñaśatrurvihaṅgamaḥ durjayaḥ karavīrākṣaḥ paruṣaḥ kālakārmukaḥ| meghamālī mahāmālī sarpāsyo rudhirāśanaḥ dvādaśaite mahāvīryā balādhyakṣāssasainikāḥ| rāmamevābhyadhāvanta visṛjantaśśarottamān
Having spoken thus, angry Khara ran towards Rama. Syenagami, Pruthugriva, Yajnasatru, Vihanga, Durjaya, Karaveeraksha, Parusha, Kalakarmuka, Meghamali, Mahamali, Sarpasya, Rudhirasanaall these twelve valiant army chiefs along with their forces rushed towards Rama, releasing the sharpest arrows at him.
3.26.29
ततः पावकसङ्काशैर्हेमवज्रविभूषितैः। जघान शेषं तेजस्वी तस्य सैन्यस्य सायकैः।।3.26.29।।
tataḥ pāvakasaṅkāśairhemavajravibhūṣitaiḥ| jaghāna śeṣaṃ tejasvī tasya sainyasya sāyakaiḥ
Powerful Rama thereafter slayed the remaining army with his weapons studded with gold and diamonds and glowing like fire.
3.26.30
ते रुक्मपुङ्खा विशिखास्सधूमा इव पावकाः। निजघ्नुस्तानि रक्षांसि वज्रा इव महाद्रुमान्।।3.26.30।।
te rukmapuṅkhā viśikhāssadhūmā iva pāvakāḥ| nijaghnustāni rakṣāṃsi vajrā iva mahādrumān
The goldtipped arrows which resembled fire covered with smoke shattered the army of demons like huge trees knocked down by thunder.
3.26.31
रक्षसां तु शतं रामश्शतेनैकेन कर्णिना। सहस्रं च सहस्रेण जघान रणमूर्धनि।।3.26.31।।
rakṣasāṃ tu śataṃ rāmaśśatenaikena karṇinā| sahasraṃ ca sahasreṇa jaghāna raṇamūrdhani
Rama killed a hundred demons with one hundred arrows by a single stroke. The same way he killed a thousand of them with a thousand arrows on the battle front.
3.26.32
तैर्भिन्नवर्माभरणाश्छिन्नभिन्नशरासनाः। निपेतुश्शोणितादिग्धा धरण्यां रजनीचराः।।3.26.32।।
tairbhinnavarmābharaṇāśchinnabhinnaśarāsanāḥ| nipetuśśoṇitādigdhā dharaṇyāṃ rajanīcarāḥ
The demons fell down on the ground with their shields and ornaments broken, their bows stained with blood splintered.
3.26.33
तैर्मुक्तकेशैस्समरे पतितैश्शोणितोक्षितैः। आस्तीर्णा वसुधा कृत्स्ना महावेदिः कुशैरिव।।3.26.33।।
tairmuktakeśaissamare patitaiśśoṇitokṣitaiḥ| āstīrṇā vasudhā kṛtsnā mahāvediḥ kuśairiva
The entire ground was littered with bodies of demons fallen in the battle with loose hair and with drops of blood on them looking like a great sacrificial altar strewn all over with kusa grass.
3.26.34
क्षणेन तु महाघोरं वनं निहतराक्षसम्। बभूव निरयप्रख्यं मांसशोणितकर्दमम्।।3.26.34।।
kṣaṇena tu mahāghoraṃ vanaṃ nihatarākṣasam| babhūva nirayaprakhyaṃ māṃsaśoṇitakardamam
With the slaughtered bodies of demons lying on the ground, the forest in a moment looked very dreadful like hell with the mud of soil soaked with flesh and blood.
3.26.35
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम्। हतान्येकेन रामेण मानुषेण पदातिना।।3.26.35।।
caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām| hatānyekena rāmeṇa mānuṣeṇa padātinā
Fourteen thousand formidable demons were killed by Rama, a pedestrian human, singlehanded.
3.26.36
तस्य सैन्यस्य सर्वस्य खरश्शेषो महारथः। राक्षसस्त्रिशिराश्चैव रामश्च रिपुसूदनः।।3.26.36।।
tasya sainyasya sarvasya kharaśśeṣo mahārathaḥ| rākṣasastriśirāścaiva rāmaśca ripusūdanaḥ
Of that entire army great warrior Khara,Trisira and Rama, destroyer of foes alone remained.
3.26.37
शेषा हता महासत्वा राक्षसा रणमूर्धनि। घोरा दुर्विषहाः सर्वे लक्ष्मणस्याग्रजेन ते।।3.26.37।।
śeṣā hatā mahāsatvā rākṣasā raṇamūrdhani| ghorā durviṣahāḥ sarve lakṣmaṇasyāgrajena te
The rest of the mighty, dreadful, intolerable demons were killed on the war front by Rama, elder brother to Lakshmana.
3.26.38
ततस्तु तद्भीमबलं महाहवे समीक्ष्य रामेण हतं बलीयसा। रथेन रामं महता खरस्तदा समाससादेन्द्र इवोद्यताशनिः।।3.26.38।।
tatastu tadbhīmabalaṃ mahāhave samīkṣya rāmeṇa hataṃ balīyasā| rathena rāmaṃ mahatā kharastadā samāsasādendra ivodyatāśaniḥ
Thereafter seeing the formidable army killed by mighty Rama, Khara lifted a thunderbolt like Indra, and advanced towards Rama in a great chariot. इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वालमिकिय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे षङ्विंशस्सर्गः।। Thus ends the twentysixth sarga in Aranyakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.